Darmkanker
Darmkanker is een ziekte die grote invloed kan hebben op je dagelijks leven. Goede informatie en duidelijke stappen in het zorgtraject zijn belangrijk om grip te houden op wat er gebeurt.
Wat is darmkanker?
Darmkanker is in Nederland een veel voorkomende vorm van kanker. In 2022 kregen ongeveer 12.000 mensen deze diagnose. Meestal zit de tumor in de dikke darm.
Bij ongeveer twee derde van de patiënten bevindt de tumor zich hoger in de dikke darm. Dit heet dikkedarmkanker of coloncarcinoom. Ongeveer een derde van de tumoren zit in het laatste deel van de darm, de endeldarm. Dit heet endeldarmkanker of rectumcarcinoom. Er zijn overeenkomsten tussen deze vormen, maar ook belangrijke verschillen in onderzoek en behandeling.
Darmkanker ontstaat doordat cellen in de darmwand zich ongecontroleerd gaan delen. Er ontstaat dan een kwaadaardige tumor. Kwaadaardig betekent dat het om kanker gaat.
De behandeling van darmkanker vindt bij ZGT plaats in het Oncologisch centrum van Ziekenhuisgroep Twente. Een multidisciplinair team van medisch specialisten behandelt verschillende stadia van darmkanker of verwijst, wanneer dat nodig is, naar expertisecentra.
Tijdens de hele periode van onderzoek en behandeling heb je één vast aanspreekpunt: de regieverpleegkundige of verpleegkundig specialist. Met vragen kun je altijd bij hen terecht.
Symptomen
De klachten bij darmkanker hangen af van de plek waar de tumor zit.
Tumor in het begin van de dikke darm
In het begin van de dikke darm is de ontlasting nog dun. Daardoor kan de ontlasting de tumor vaak langere tijd passeren en ontstaan klachten meestal later.
Omdat de tumor gemakkelijk kan bloeden, kan langdurig bloedverlies optreden. Dit kan leiden tot bloedarmoede, met klachten zoals vermoeidheid en duizeligheid. Het bloedverlies zelf merk je vaak niet, omdat het bloed zich met de ontlasting mengt.
Andere klachten kunnen zijn:
vage buikpijn
een gevoelige plek in de buik
soms een voelbare zwelling bij lichamelijk onderzoek
Tumor in het laatste deel van de dikke darm
In het laatste deel van de dikke darm is de ontlasting al ingedikt. Een tumor kan hier sneller zorgen voor een verstopping van de darm.
Mogelijke klachten zijn:
veranderingen in de stoelgang, zoals verstopping of afwisselend verstopping en diarree
kleine beetjes ontlasting
zichtbaar bloed en/of slijm bij de ontlasting
krampende buikpijn
loze aandrang
Algemene klachten
Algemene klachten die kunnen voorkomen bij darmkanker zijn:
een vol gevoel
minder eetlust
veranderingen in het ontlastingspatroon
gewichtsverlies
Het zorgproces bij darmkanker
Bij darmkanker doorloop je verschillende stappen, van onderzoek en behandeladvies tot begeleiding na de behandeling. De zorg is afgestemd op jouw situatie en gebeurt in overleg met jou.
Darmkanker wordt vastgesteld door een kijkonderzoek van de darm (coloscopie). Tijdens dit onderzoek wordt meestal een stukje weefsel uit de darm verwijderd. Dit heet een biopt.
De patholoog onderzoekt het weefsel onder de microscoop. Zo wordt duidelijk of het om goedaardig of kwaadaardig weefsel gaat en kan de diagnose worden gesteld.
Na het stellen van de diagnose wordt vaak een CT-scan gemaakt. Hiermee wordt onderzocht of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren, lever of longen.
De uitslagen van de onderzoeken worden besproken in het multidisciplinair overleg (MDO). Daarbij wordt gekeken naar de best mogelijke aanpak, rekening houdend met je lichamelijke en geestelijke conditie.
Het behandeladvies wordt door je behandelend specialist met je besproken. Tijdens dit gesprek is altijd een oncologieverpleegkundige aanwezig. Na het gesprek neemt zij de informatie nog eens met je door en beantwoordt je vragen. Dit vormt de basis voor samen beslissen.
Bij dikkedarmkanker is een operatie de meest toegepaste behandeling. Soms wordt deze gecombineerd met chemotherapie.
Voorafgaand aan de operatie word je zo goed mogelijk voorbereid, zowel lichamelijk als mentaal. Dit kan betekenen dat je ondersteuning krijgt van bijvoorbeeld een fysiotherapeut of diëtist. Als er sprake is van kwetsbaarheid of verminderde lichamelijke reserve, kan een geriatrische beoordeling plaatsvinden.
De operatie gebeurt bij voorkeur via een kijkoperatie. Soms wordt overwogen om een tijdelijk stoma aan te leggen om complicaties te voorkomen. Dit wordt vooraf met je besproken. In dat geval maak je ook kennis met de stomaverpleegkundigen.
Na de behandeling blijf je onder controle binnen ZGT. Je gezondheid wordt periodiek gevolgd, zodat bij veranderingen snel kan worden ingespeeld. Tijdens de controles kunnen vragen ontstaan over herstel, klachten of angst voor terugkeer van de ziekte.
De verpleegkundig specialist of verpleegkundige ondersteunt je hierbij. Soms door gesprekken, soms door verwijzing naar andere zorgverleners, zoals een revalidatiearts, psycholoog, geestelijk begeleider, maatschappelijk werker of seksuoloog. Samen wordt gekeken welke ondersteuning voor jou passend is, onder andere met behulp van de lastmeter.
Wetenschappelijk onderzoek bij darmkanker
Binnen ZGT wordt voortdurend gewerkt aan het verbeteren van de behandeling van darmkanker. Dit gebeurt door deelname aan nationaal en internationaal wetenschappelijk onderzoek. Soms kun je gevraagd worden om hieraan mee te doen. Je beslist altijd zelf of je wilt deelnemen.
Lees meer