Eczeem bij kinderen

Dermatologie

Ontstaan van eczeem

De precieze oorzaak van eczeem is niet bekend. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Een belangrijke factor is erfelijke aanleg. Heeft je kind deze aanleg, dan verandert dat niet meer. Net als haarkleur of lichaamsbouw.

Andere factoren die eczeem kunnen activeren, kun je vaak wel beïnvloeden.

Constitutioneel eczeem hoort bij de zogenoemde atopische aandoeningen. Ongeveer 80% van de mensen met constitutioneel eczeem heeft een atopische aanleg. Dit betekent dat je kind gevoeliger is voor allergische aandoeningen, zoals eczeem, astma, hooikoorts of voedselallergie.

Ongeveer 20% van de Nederlandse bevolking heeft zo’n atopische aanleg. Heb je zelf een atopische aandoening, zoals eczeem? Dan is de kans groter dat je kind dit ook krijgt.

Factoren die eczeem kunnen verergeren

Naast erfelijke aanleg kunnen andere factoren eczeem veroorzaken of verergeren:

  • Water en zeep drogen de huid uit. Kinderen met eczeem hebben van nature een drogere huid. Hierdoor kan de huid minder goed beschermen tegen irriterende stoffen en infecties.

  • Droge lucht droogt de huid verder uit.

  • Spanning en stress (positief of negatief), bijvoorbeeld door school of bijzondere gebeurtenissen.

  • De algehele conditie van je kind.

  • Rokerige ruimtes irriteren de huid.

  • Warmte kan jeuk verergeren, omdat een actieve eczeemhuid al warm is.

  • Zweet bevat zouten die de beschadigde huid irriteren.

  • Wol, strakke kleding, schurende naden of synthetische stoffen kunnen de huid prikkelen.

  • Infecties door bacteriën of virussen.

Heeft je kind eczeem?

De arts of verpleegkundige stelt de diagnose op basis van:

  • Een gesprek over de klachten (anamnese)

  • Lichamelijk onderzoek

  • Soms aanvullend onderzoek

Anamnese

De arts vraagt bijvoorbeeld:

  • Hoe lang je kind klachten heeft

  • Welke klachten er zijn, zoals jeuk

  • Of eczeem in de familie voorkomt

  • Wat invloed heeft op het eczeem

Lichamelijk onderzoek

De arts kijkt onder andere naar:

  • De plek van het eczeem

  • Hoe uitgebreid het is

  • Of de huid nat is

  • Roodheid

  • Schilfering

  • Verdikking van de huid

  • Grove huidlijnen

  • Verandering van pigment

  • Krabwondjes

  • Droogheid van de huid

Ook let de arts op hoe je kind zich in het algemeen voelt.

Aanvullend onderzoek

Denkt de arts aan een infectie? Dan kan er een kweek worden afgenomen. Met een wattenstokje wordt over de huid (en soms in de neus) gewreven. Dit onderzoek doet geen pijn. Het laboratorium onderzoekt of er bacteriën of virussen aanwezig zijn.

Verschijnselen van eczeem

De eerste klachten kunnen al enkele weken na de geboorte ontstaan, meestal in het eerste levensjaar. Eczeem kan op elke leeftijd voorkomen.

Soms duren de klachten kort, soms wordt eczeem chronisch. Dan wisselen rustige periodes zich af met periodes waarin het eczeem erger is. Vaak verdwijnen de klachten na enkele jaren, soms blijvend.

Acute fase

Bij een acute aanval is de huid rood, gezwollen en warm. Je kind kan het gevoel hebben dat de huid brandt.

Er ontstaan bultjes en blaasjes met vocht. Sommige blaasjes gaan open en lekken vocht (‘natten’). Een acute fase duurt meestal enkele dagen. Daarna drogen de blaasjes in tot korstjes. De huid wordt droger, gaat schilferen en wordt minder rood.

Chronische fase

In een chronische fase is de huid minder rood, maar meer schilferig en verdikt. De huidlijnen worden grover. Er kunnen kloven ontstaan.

De acute en chronische fase kunnen elkaar afwisselen of tegelijk voorkomen. Het verloop is wisselend.

De huid van kinderen met eczeem houdt slecht vocht vast. Daardoor is de huid vaak droog, ruw en schilferig en kunnen er kloofjes ontstaan.

Jeuk

Kinderen met eczeem hebben een gevoelige huid. Ze krijgen sneller jeuk en irritatie. Door krabben en wrijven wordt de huid beschadigd. Dat geeft even verlichting, maar maakt het eczeem uiteindelijk erger.

Beschadigde huid laat bacteriën en schimmels makkelijker binnen. Hierdoor kunnen infecties ontstaan. Dat zorgt weer voor meer jeuk. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van jeuk en krabben.

Wat kun je doen tegen jeuk?

  • Smeer de huid regelmatig met een neutrale zalf. Dat houdt de huid soepel en kan jeuk verminderen.

  • Koel de huid, bijvoorbeeld door te blazen, naar buiten te gaan of een ventilator te gebruiken.

  • Gebruik eventueel een zalf uit de koelkast.

  • Gebruik een coldpack bij plaatselijke jeuk. Leg deze nooit direct op de huid, maar wikkel er een doek omheen.

  • Probeer te wrijven of te kloppen in plaats van te krabben.

  • Massage met een neutrale zalf kan helpen.

  • Zorg voor afleiding, zoals knutselen of knijpen in een stressbal.

  • Ga naar buiten voor verkoeling.

  • Kijk welke factoren de jeuk verergeren en probeer die te vermijden.

Extra adviezen

  • Draag koele, niet-knellende kleding van katoen of zijde.

  • Vermijd wol en synthetische stoffen zoals nylon.

  • Draag ook in de zomer een dunne katoenen pyjama om de huid te beschermen.

  • Spoel kleding extra goed uit en gebruik geen wasverzachter. Een half kopje azijn kan een alternatief zijn.

  • Zet de verwarming niet te hoog en zorg voor goede ventilatie.

  • Houd de slaapkamer koel en gebruik niet te warme dekens.

  • Zorg voor voldoende slaap, goede voeding en beweging.

  • Douche kort na zweten en verzorg daarna de huid.

  • Vermijd rokerige ruimtes.