Nierkanker
Als je te horen krijgt dat je mogelijk nierkanker hebt, komt er veel op je af. Op deze pagina lees je wat nierkanker is, welke onderzoeken nodig zijn en hoe de behandeling bij ZGT verloopt.
Wat is nierkanker?
Nierkanker, ook wel niercarcinoom genoemd, is kanker die ontstaat in het weefsel van de nier. Het gaat om een kwaadaardige tumor. Nierkanker komt relatief weinig voor. In Nederland krijgen ongeveer 2.500 mensen per jaar deze diagnose.
Bij nierkanker groeien cellen in de nier ongecontroleerd. Deze cellen kunnen een tumor vormen en zich soms uitbreiden naar andere delen van het lichaam.
Soorten nierkanker
Er zijn verschillende soorten nierkanker:
Niercelkanker
Dit is de meest voorkomende vorm. De tumor ontstaat in het filtersysteem van de nier.
Urotheelcelkanker
Deze vorm ontstaat in het slijmvlies aan de binnenkant van het nierbekken, de urineleider, de blaas of de plasbuis.
Zeldzame vormen
Bijvoorbeeld een leiomyosarcoom (ontstaat in glad spierweefsel) en de Wilms-tumor. Deze laatste komt alleen voor bij kinderen.
In meer dan 90% van de gevallen gaat het om niercelkanker. Deze vorm komt vooral voor bij mensen ouder dan 45 jaar, met een piek tussen de 60 en 70 jaar.
Het zorgproces bij nierkanker
Om vast te stellen of je nierkanker hebt en welke behandeling het beste bij je past, doorloop je een aantal stappen.
Beeldvormend onderzoek
Om te onderzoeken of er sprake is van nierkanker, krijg je beeldvormend onderzoek. Meestal is dit een CT-scan van de buik. Dit is een belangrijk onderzoek om afwijkingen in de nier te beoordelen.
Geeft de CT-scan onvoldoende duidelijkheid? Dan kan een MRI-scan worden gemaakt. Ook als je zwanger bent of allergisch bent voor contrastvloeistof, wordt vaak gekozen voor een MRI.
Na een CT-scan en/of MRI kan de specialist meestal inschatten of er mogelijk sprake is van een kwaadaardige tumor.
Weefselonderzoek
Om zeker te weten of een tumor kwaadaardig is, is weefselonderzoek nodig. In de meeste gevallen gebeurt dit na een operatie, waarbij de tumor volledig is verwijderd. Heel soms blijkt een tumor achteraf goedaardig te zijn.
Aanvullend onderzoek
Als er een vermoeden is van nierkanker, kan aanvullend onderzoek nodig zijn om te bepalen in welk stadium de ziekte is. Dit kan bestaan uit:
een röntgenfoto van de longen (X-thorax)
een CT-scan van de borstkas
een botscan, om uitzaaiingen in het bot uit te sluiten
Biopsie
In sommige situaties wordt een biopsie gedaan. Hierbij wordt een klein stukje weefsel afgenomen. Dit gebeurt vooral als een operatie niet mogelijk is, bijvoorbeeld vanwege je lichamelijke conditie. Met een biopsie kan de diagnose nierkanker alsnog worden bevestigd.
Als alle onderzoeken zijn afgerond, bespreekt de uroloog jouw situatie met een team van specialisten. Daarna bespreekt de uroloog samen met jou het behandeladvies.
Na dit gesprek heb je een afspraak met de urologie-oncologieverpleegkundige. Zij geeft je uitleg over het verdere verloop, helpt je bij de voorbereiding en beantwoordt je vragen. Als je dat wilt, begeleidt zij je gedurende het hele traject.
Bij het bepalen van het behandeladvies wordt onder andere gekeken naar:
of er aanwijzingen zijn voor uitzaaiingen
de grootte en plaats van de tumor
je algemene gezondheid
jouw persoonlijke situatie en wensen
De behandeling van nierkanker vindt plaats binnen het Oncologisch centrum. Een multidisciplinair team van specialisten werkt samen aan jouw behandeling.
De behandeling zelf is afhankelijk van jouw situatie. Er zijn verschillende behandelmogelijkheden, zoals een operatie, medicamenteuze behandeling of een behandeling waarbij de tumor wordt vernietigd zonder operatie.
Onze zorg stopt niet wanneer de behandeling is afgerond. We blijven je volgen met controles, zodat veranderingen in je gezondheid snel worden opgemerkt.
Je kunt lichamelijke en mentale klachten altijd bespreken met je uroloog of oncologieverpleegkundige. Denk hierbij aan vermoeidheid, pijn, emoties of vragen over het dagelijks leven na de behandeling.
Lastmeter
De urologie-oncologieverpleegkundige vraagt je regelmatig een lastmeter in te vullen. Dit is een vragenlijst waarmee we samen kijken hoe het met je gaat en of je klachten ervaart.
Afhankelijk van de uitkomst kun je extra ondersteuning krijgen, bijvoorbeeld van:
een medisch maatschappelijk werker
een geestelijk verzorger
een psycholoog of seksuoloog
een fysiotherapeut
een revalidatiearts (bij oncologische revalidatie)