Zaadbalkanker
Zaadbalkanker komt vooral voor bij jongere mannen en kan grote impact hebben. Snelle herkenning en tijdige behandeling zijn belangrijk en zorgen in veel gevallen voor een goede genezingskans.
Wat is zaadbalkanker?
Zaadbalkanker is in ongeveer 95% van de gevallen een kwaadaardige groei van kiemcellen. Dit zijn cellen die het zaad produceren. Zaadbalkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij jonge mannen. Meestal gaat het om mannen tussen de 20 en 40 jaar, maar de ziekte kan ook op andere leeftijden voorkomen.
Zaadbalkanker is goed te genezen, vooral wanneer de ziekte in een vroeg stadium wordt ontdekt. Ook bij uitzaaiingen is de kans op genezing vaak gunstig. Dit hangt af van hoe uitgebreid de uitzaaiingen zijn.
Hoe ontstaat zaadbalkanker?
Zaadbalkanker kan ontstaan uit verschillende cellen van de teelbal. In de meeste gevallen ontstaan tumoren uit de kiemcellen die het zaad produceren. Deze tumoren worden ook wel kiemceltumoren genoemd.
Kiemceltumoren komen meestal voor in de geslachtsorganen, zoals de teelbal. In zeldzame gevallen kan een kiemceltumor ook buiten de geslachtsorganen ontstaan, bijvoorbeeld in de buikholte of borstholte.
Kanker bij jongvolwassenen
Binnen ZGT zien we jaarlijks enkele jongvolwassenen tussen de 18 en 39 jaar met zaadbalkanker. Voor aanvullende ondersteuning bij kanker op jongvolwassen leeftijd is meer informatie beschikbaar.
Kanker bij jongvolwassenenHet zorgproces bij zaadbalkanker
Om vast te stellen of je zaadbalkanker hebt en welke behandeling het beste bij je past, doorloop je een aantal stappen.
Zaadbalkanker, vooral het non-seminoom, is meestal een snelgroeiende tumor. Vroege diagnose en tijdige behandeling zijn daarom belangrijk. De prognose is dan beter dan bij een verder gegroeide tumor.
Na verwijzing door je huisarts of specialist kun je binnen 24 uur terecht bij één van de urologen van ZGT.
Eerst vindt een lichamelijk onderzoek plaats. Daarna volgt een echografie en bloedonderzoek naar tumormerkstoffen. Tumormerkstoffen zijn eiwitten die bij zaadbalkanker en bij uitzaaiingen in verhoogde mate in het bloed aanwezig kunnen zijn.
Als de echografie de diagnose zaadbalkanker bevestigt, wordt een CT-scan van de buik en borstkas gemaakt. Hiermee worden eventuele uitzaaiingen opgespoord. Dit onderzoek vindt meestal plaats na de operatie.
De behandeling van zaadbalkanker vindt plaats binnen het Oncologisch centrum van ZGT. De oncologieverpleegkundige begeleidt je gedurende het hele traject.
De uroloog bespreekt de uitkomst van het overleg met het behandelteam met je. Samen stellen jullie een behandelplan op dat het beste past bij jouw situatie.
Na het gesprek met de uroloog volgt een gesprek met de oncologieverpleegkundige. Zij geeft je informatie ter voorbereiding op de behandeling en beantwoordt je vragen.
De zorg stopt niet wanneer de behandeling is afgerond. Je gezondheid wordt periodiek gevolgd, zodat bij een verandering in je situatie snel kan worden ingespeeld.
Zolang de zaadbalkanker niet is uitgezaaid, vindt de nacontrole plaats bij de uroloog van ZGT. Als de ziekte is uitgezaaid, vinden de behandeling en nacontrole plaats in het Medisch Spectrum Twente in Enschede.
Tijdens de nacontrole kun je onderwerpen die te maken hebben met je ziekte of behandeling altijd bespreken met je behandelend specialist of oncologieverpleegkundige. Dit kunnen lichamelijke, emotionele of psychosociale problemen zijn. Ook vragen over seksualiteit kunnen hierbij aan bod komen.
De oncologieverpleegkundige vraagt je zo nu en dan een lastmeter in te vullen. Dit is een vragenlijst die helpt om in kaart te brengen of je klachten ervaart en op welk gebied. Afhankelijk van de uitkomst kan ondersteuning worden geadviseerd, bijvoorbeeld door een medisch maatschappelijk werker, geestelijk verzorger, klinisch psycholoog, seksuoloog of fysiotherapeut. De uroloog kan je ook verwijzen naar een revalidatiearts om te bespreken of een oncologisch revalidatieprogramma passend is.