Beweegadvies bij opname
Bewegen helpt je om zo fit mogelijk te blijven rondom een ziekenhuisopname. Door in beweging te blijven, vergroot je de kans op een sneller herstel en behoud van zelfstandigheid.
Waarom bewegen zo belangrijk is
Een ziekenhuisopname heeft bijna altijd invloed op je conditie. Je spieren worden sneller zwakker en dagelijkse handelingen kunnen meer moeite kosten. Voldoende bewegen helpt bij het herstel, bijvoorbeeld van een wond, en verkleint de kans op problemen na een operatie. Ook vergroot bewegen de kans dat je sneller en zelfstandiger naar huis kunt.
Gevolgen van weinig bewegen
Tijdens een ziekenhuisopname bewegen veel mensen minder dan goed voor hen is. Dat kan gevolgen hebben voor je lichaam en je herstel.
Patiënten liggen tijdens een ziekenhuisopname 50 tot 83% van de tijd in bed.
Tijdens een opname zijn patiënten gemiddeld minder dan 8% van de tijd fysiek actief.
Tien dagen bedrust kan zorgen voor een verlies van 10 tot 15% van de spiermassa.
Minder bewegen vergroot het risico op vallen.
Dagelijkse handelingen, zoals wassen, aankleden en opstaan, worden moeilijker.
Minder mobiliteit kan zorgen voor een langere opnameduur.
Een goede conditie vóór de opname helpt bij een beter herstel, ook na ontslag.
Een goede voedingstoestand is belangrijk om activiteiten weer op te bouwen. Hierbij kan ondersteuning van een diëtist nodig zijn.
Bewegen vóór je opname
Een ziekenhuisopname kan lichamelijk en geestelijk veel van je vragen. Is je opname gepland, dan kun je je hierop voorbereiden. Door vóór je opname te werken aan je conditie, ga je sterker het ziekenhuis in. Patiënten met een betere conditie herstellen vaak sneller en zijn eerder weer op hun oude niveau.
Je basisconditie en herstel
Bij een goede basisconditie zijn de gevolgen van een ziekenhuisopname vaak kleiner. Is je conditie minder goed, dan kan deze tijdens de opname snel achteruitgaan. Je kunt dan moeite krijgen met dagelijkse activiteiten, zoals wassen, aankleden en opstaan uit een stoel. Bij ontslag uit het ziekenhuis ben je mogelijk minder zelfstandig en heb je meer hulp nodig.
Beweegadvies vóór je opname
Voldoende bewegen vóór je opname helpt om je conditie op peil te houden.
Probeer dagelijks voldoende te bewegen, passend bij wat je aankunt.
De Nationale Norm Gezond Bewegen kan hierbij een richtlijn zijn.
Let ook op je ademhaling. Een goede ademhaling helpt bij ophoesten en kan een longontsteking helpen voorkomen.
Bewegen tijdens je opname
Bij een ziekenhuisopname denk je misschien vooral aan in bed liggen. Vaak is dat niet nodig. Bewegen kun je goed combineren met dagelijkse activiteiten op de afdeling, zoals wassen, aankleden, eten of het ontvangen van bezoek.
In het ziekenhuis gebruiken we kleurkaarten bij het bed. Deze laten zien of je zelfstandig kunt lopen. Twijfel je wat voor jou mogelijk is, bespreek dit dan met de verpleegkundige of fysiotherapeut.
Video over bewegen tijdens de opnamePraktische beweegtips tijdens je opname
Met kleine aanpassingen blijf je ook tijdens je opname in beweging.
Draag gewone kleding in plaats van een pyjama.
Draag stevige schoenen in plaats van pantoffels.
Was en kleed je, als dat lukt, zelfstandig aan en ga naar de badkamer.
Heb je geen verplichte bedrust, blijf dan zoveel mogelijk uit bed.
Vraag hulp als zelfstandig opstaan lastig is.
Eet en drink bij voorkeur aan tafel en niet in bed.
Loop regelmatig over de afdeling en vergroot de afstand stap voor stap.
Loop samen met je bezoek een stukje mee, bijvoorbeeld richting de lift.
Daarnaast kan het zijn dat er op de afdeling beweeg- of lunchgroepen zijn, of dat je gebruik kunt maken van hulpmiddelen zoals een rollator met infuus- of zuurstoffleshouder.
Ademhalingsoefeningen en ophoesten
Na een operatie of bij verminderde longfunctie is goed ademhalen extra belangrijk. Diepe ademhaling en krachtig ophoesten helpen om een longontsteking te voorkomen. De fysiotherapeut begeleidt je hierbij.
Waarom dit belangrijk is
Tijdens een opname adem je vaak minder diep dan normaal en lig je meer in bed. Daardoor kan slijm in de longen blijven zitten. Met ademhalingsoefeningen en ophoesten houd je je longen goed open en schoon.
Buikademhaling
Ga rechtop zitten in een ontspannen houding.
Leg beide handen op je buik.
Adem rustig in via je neus en uit via je mond.
Bij het inademen zet je buik uit.
Bij het uitademen zakt je buik weer terug.
Ademhaling verdiepen
Adem zo ver mogelijk in via je neus of mond. Dit mag in één keer of in drie kleine teugen.
Houd je adem drie seconden vast.
Adem daarna zo ver mogelijk uit via je mond.
Adem een paar keer rustig door en herhaal de oefening.
Heb je last van vastzittend slijm? Volg dan deze drie stappen. Herhaal elke stap twee of drie keer en neem na elke oefening minimaal 20 seconden pauze.
Heb je slijmklachten? Doe de oefeningen drie keer per uur.
Heb je geen klachten? Doe ze drie keer per dag om problemen te voorkomen.
Stap 1: Diep ademhalen
Adem zo ver mogelijk in.
Houd je adem drie seconden vast.
Adem krachtig uit.
Stap 2: Huffen
Adem diep in.
Ondersteun je buik of borst zo nodig met een hoestkussen.
Adem krachtig uit via een open mond, alsof je een spiegel laat beslaan.
Stap 3: Hoesten
Adem diep in.
Ondersteun zo nodig met een hoestkussen.
Hoest daarna krachtig.
Twijfel je over de oefeningen of heb je veel pijn bij het hoesten? Bespreek dit met de verpleegkundige of fysiotherapeut.
Bewegen na je opname
Ben je weer thuis, dan is het belangrijk om je activiteiten rustig op te bouwen. Bewegen blijft helpen bij je herstel. Stel haalbare doelen, zoals het vergroten van je loopafstand of het weer oppakken van fietsen of sporten. Twijfel je wat voor jou verstandig is, bespreek dit dan met je arts of fysiotherapeut.
Beweegadvies voor thuis
Ook na je opname is regelmatig bewegen belangrijk.
Kies een beweegactiviteit die bij je past en die je kent.
Wissel bewegen en rust af en bouw activiteiten stap voor stap op.
Houd rekening met dagen waarop je meer vermoeid bent en pas je tempo aan.
Gebruik de beweegrichtlijn als leidraad:
Bewegen is goed, meer bewegen is beter.
Minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, verdeeld over meerdere dagen.
Minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen aangevuld met balansoefeningen.
Probeer langdurig stilzitten te voorkomen.
ZGT Beweegt
Binnen ZGT stimuleren we patiënten om, binnen hun mogelijkheden, in beweging te blijven. Een laag activiteitenniveau tijdens de opname kan leiden tot minder zelfstandigheid en een grotere kans op complicaties. Bewegen helpt om dagelijkse handelingen beter vol te houden en ondersteunt een sneller herstel.
Vragen of behoefte aan advies
Heb je vragen over bewegen vóór, tijdens of na je opname, of wil je extra oefeningen of een hulpmiddel bespreken? Neem dan contact op met de afdeling fysiotherapie via 088 708 3210 of mail naar zgtbeweegt@zgt.nl.