Bekkenfysiotherapie

Tijdens je eerste afspraak heb je een uitgebreid gesprek met de bekkenfysiotherapeut. Tijdens dit gesprek brengt de therapeut je klachten in kaart. De therapeut vraagt bijvoorbeeld of je problemen ervaart bij bewegen, hoe het plassen en ontlasten gaat en of je klachten hebt op het gebied van seksualiteit.

Klachten in het bekkengebied staan namelijk niet los van de rest van je lichaam.

Tijdens de tweede afspraak doet de bekkenfysiotherapeut een onderzoek.

Na het onderzoek maken jullie samen een behandelplan. Tijdens het onderzoek kijkt de bekkenfysiotherapeut naar je houding, spierspanning en ademhaling. Ook kan de werking van je bekkenbodemspieren worden onderzocht. De therapeut kijkt of je klachten te maken hebben met het niet goed functioneren van deze spieren.

De bekkenfysiotherapeut voert altijd eerst een uitwendig onderzoek uit. Soms is ook een inwendig onderzoek nodig. Dit bespreekt de therapeut altijd vooraf met je.

Bij een inwendig onderzoek voelt de bekkenfysiotherapeut via de vagina en/of anus hoe je bekkenbodemspieren werken. Dit onderzoek is niet altijd nodig.

Tijdens het inwendig onderzoek kan de therapeut de hele spierlaag van de bekkenbodem beoordelen. Zo wordt duidelijk of de spieren te slap of juist te gespannen zijn. Je wordt gevraagd om de bekkenbodem aan te spannen en weer te ontspannen. De therapeut kijkt ook of je dit snel kunt doen. Daarnaast onderzoekt de bekkenfysiotherapeut wat de bekkenbodem doet bij persen en hoesten.

Is een inwendig onderzoek pijnlijk?

Een inwendig onderzoek doet meestal geen pijn. Ervaar je toch pijn of voelt het onderzoek niet prettig? Geef dit dan gerust aan. Het onderzoek kan op elk moment worden gestopt.
Bij pijnklachten kan een inwendig onderzoek soms nodig zijn om goed te bepalen waar de pijn vandaan komt.

Wanneer geen inwendig onderzoek

De bekkenfysiotherapeut voert geen inwendig onderzoek uit tijdens de zwangerschap. Ook niet als er sprake is van bloed in het te onderzoeken gebied, zoals bij menstruatie, bloedende aambeien of wondjes.

Aanvullende onderzoeken

Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig. De bekkenfysiotherapeut bespreekt dit altijd met je.

Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig. De bekkenfysiotherapeut bespreekt dit met je. Mogelijke onderzoeken zijn een myofeedbackonderzoek of een rectaal ballononderzoek.

Myofeedbackonderzoek

Een myofeedbackonderzoek wordt ook wel biofeedbackonderzoek genoemd. Met dit onderzoek meet de bekkenfysiotherapeut hoe je bekkenbodemspieren werken.

Er wordt gebruikgemaakt van een probe. Dit is een sensor die signalen van de bekkenbodemspieren opvangt en de activiteit van je spieren meet. Via een beeldscherm zie je informatie over wat je bekkenbodemspieren doen.

Rectaal ballononderzoek

Een rectaal ballononderzoek wordt gebruikt bij problemen met de ontlasting. Dit onderzoek geeft de bekkenfysiotherapeut informatie over de gevoeligheid en werking van de endeldarm. Ook wordt gekeken hoe de bekkenbodemspieren reageren.

Na de intake en de onderzoeken bespreekt de bekkenfysiotherapeut de resultaten met je. Daarna krijg je een voorstel voor een behandelplan.

In het behandelplan staan onder andere:

• welke behandeling past bij jou en je klachten;

• een inschatting van het aantal behandelingen;

• afspraken over het regelmatig bespreken van de voortgang van de therapie.

Ga je akkoord met het behandelplan? Dan kan de behandeling starten. De verwijzend arts wordt via een brief op de hoogte gebracht van het resultaat van de behandeling.

De behandeling bestaat uit verschillende onderdelen. Deze worden afgestemd op jouw klachten en situatie.

De behandeling kan bestaan uit een combinatie van:

• uitleg over je klacht en over de ligging en functie van de bekkenbodem en organen;

• gerichte oefeningen die passen bij jouw klachten. Het is belangrijk dat deze oefeningen onderdeel worden van je dagelijks leven;

• oefeningen om je bewust te worden van het bekken en de bekkenbodem, ook in dagelijkse situaties;

• leren aanspannen en ontspannen van de bekkenbodem en de spieren rond het bekken, zodat deze goed samenwerken;

• verbeteren van de kracht en coördinatie van de bekkenbodemspieren;

• leren hoe je de bekkenbodemspieren goed gebruikt. Bijvoorbeeld hoe je bij een gespannen bekkenbodem kunt ontspannen tijdens toiletbezoek of bij seks. Je krijgt ook adviezen om onnodige druk op de bekkenbodem te verminderen;

• adviezen om het plassen en ontlasten te verbeteren (zie de folder Adviezen toiletgedrag ontlasten);

• adviezen over je eet- en drinkpatroon;

• oefeningen om spierkracht te verbeteren en het bekken en de romp te stabiliseren;

• ademhalings- en ontspanningsoefeningen;

• adviezen over het gebruik van hulpmiddelen, zoals een bekkenband, een anale tampon bij ontlastingsverlies of een klaptampon bij urineverlies;

• adviezen over het uitvoeren van activiteiten in het dagelijks leven.

Bekkenfysiotherapie kan zorgen voor een betere uitgangspositie als een vervolgbehandeling nodig is, zoals een operatie. Ook na een operatie kan bekkenfysiotherapie zinvol zijn, met oefeningen en adviezen voor herstel.

Naast de genoemde onderdelen van de behandeling kan de bekkenfysiotherapeut ook aanvullende behandelingen inzetten. Dit gebeurt alleen als dit past bij jouw klachten en situatie.

Mogelijke aanvullende behandelingen zijn:

• myofeedbacktraining;

• rectale ballontraining;

• elektrostimulatie;

• myofasciale triggerpointbehandeling.

Lees meer informatie over deze aanvullende behandelingen

Je kunt op verschillende manieren bij de bekkenfysiotherapeut terecht:

• Je huisarts of medisch specialist kan je doorverwijzen naar de bekkenfysiotherapeut.

• Je kunt via je huisarts een verwijzing krijgen naar de bekkenbodempolikliniek van ZGT. Op deze polikliniek werkt een multidisciplinair behandelteam.

• Je kunt ook zelf contact opnemen met de bekkenfysiotherapeut. Bekkenfysiotherapie is vrij toegankelijk. Een verwijzing van de huisarts of medisch specialist is dus niet verplicht.

Of bekkenfysiotherapie wordt vergoed, hangt af van je zorgverzekering.

• Heb je een aanvullende verzekering voor fysiotherapie? Dan vergoedt je zorgverzekeraar de bekkenfysiotherapeutische behandeling.

• Behandeling van urineverlies wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Bij sommige zorgverzekeraars is hiervoor een verwijzing van een arts of medisch specialist nodig.

• Vergoedingen vanuit de basisverzekering vallen onder je eigen risico.

Bekijk altijd je polisvoorwaarden voor de exacte vergoeding en voorwaarden.