Hemodialyse - bloedspoeling

Wat is hemodialyse?

Dialyse komt van het Griekse werkwoord ‘dialuo’, dat ‘verwijdering’ betekent. ‘Hemo’ betekent bloed. Hemodialyse betekent dus letterlijk: stoffen uit het bloed verwijderen.

Als je nieren niet goed genoeg werken, blijven afvalstoffen en vocht achter in je bloed. Bij hemodialyse worden deze afvalstoffen en het overtollige vocht uit je bloed gehaald. Dit gebeurt buiten je lichaam.

Tijdens de behandeling stroomt je bloed via een slang naar de kunstnier. De kunstnier zuivert je bloed en haalt overtollig vocht uit je bloed. Daarna stroomt het gezuiverde bloed via een andere slang weer terug je lichaam in. De kunstnier is onderdeel van de dialysemachine.

Tijdens elke dialysebehandeling stroomt ongeveer veertig tot zestig liter bloed door de kunstnier. Een volwassen persoon heeft ongeveer vijf liter bloed in het lichaam. Dit betekent dat je bloed tijdens een behandeling meerdere keren door de kunstnier stroomt en wordt gezuiverd.

Toch kan dialyse maar tien tot vijftien procent van de normale bloedzuivering door gezonde nieren overnemen.

Hoe werkt hemodialyse?

Bij hemodialyse vindt de bloedzuivering buiten je lichaam plaats. Je bloed stroomt via een slang vanuit de toegang tot je bloedbaan naar de kunstnier. Via een andere slang stroomt het gezuiverde bloed terug je lichaam in.

De kunstnier haalt:

• afvalstoffen uit je bloed

• vocht uit je bloed

Dat is belangrijk, want anders houd je te veel vocht vast. Dat heet oedeem.

Tijdens één dialysebehandeling stroomt er ongeveer 40 tot 60 liter bloed door de kunstnier. Een volwassen persoon heeft ongeveer 5 liter bloed. Dat betekent dat je bloed meerdere keren door de kunstnier gaat, zodat het goed kan worden gezuiverd.

Hemodialyse kan op verschillende momenten

In ZGT Almelo kun je overdag dialyseren tussen 08.00 en 14.00 uur of tussen 14.30 en 20.30 uur. Je komt dan drie keer per week naar de dialyseafdeling. Een dialyse duurt ongeveer vier uur. Daarnaast is het mogelijk om ’s nachts te dialyseren.

Hoe vaker je dialyseert, hoe beter dit is voor je lichaam. Je voelt je beter en je hoeft een minder streng dieet te volgen.

Bijwerkingen van hemodialyse

Tijdens de hemodialyse worden er snel water en afvalstoffen uit uw bloed verwijdert. Hierdoor kunt u zich tijdens en na de dialyse moe en ziek voelen. Sommige mensen kunnen hoofdpijn en krampen krijgen tijdens de dialyse. Het kan voorkomen dat u zich na een dialyse een stuk slechter voelt dan voor de dialyse. Dit wordt ook wel een dialysekater genoemd. Vaak zijn de klachten na een paar uur weer voorbij.

Hoe kan hemodialyse plaatsvinden?

Voor hemodialyse is een toegang tot je bloedbaan nodig. Dit kan op twee manieren: met een shunt of met een dialysekatheter.

Een shunt

Een shunt is een verbinding tussen een ader en een slagader. Een gewone ader is niet stevig genoeg en er stroomt niet voldoende bloed doorheen om het bloed tijdens de dialyse goed te kunnen zuiveren. Daarom verbindt een chirurg tijdens een operatie een ader met een slagader. Hierdoor ontstaat een stevig bloedvat waar voldoende bloed doorheen stroomt. Dit noemen we een shunt.

De shunt zit meestal in de arm en is vaak aan de buitenkant te zien doordat de ader dikker is. Voor elke dialyse prikt een dialyseverpleegkundige de shunt aan om toegang te krijgen tot je bloed.

Een dialysekatheter

Een dialysekatheter is een kunststof slangetje dat in een groot bloedvat wordt geplaatst. Hierop kan de dialysemachine worden aangesloten. De dialysekatheter kan in de hals of lies worden geplaatst en kan een aantal weken of maanden blijven zitten. In principe is dit een tijdelijke toegang tot de bloedbaan.

Een nefroloog kan een dialysekatheter plaatsen als je met spoed moet starten met dialyse, maar ook bij chronische dialyse.