Operatie borstkanker
Mogelijke operaties bij borstkanker
Bij de behandeling van borstkanker zijn verschillende operaties mogelijk. Of een operatie past binnen jouw behandelplan, en welke operatie dat is, hangt af van je persoonlijke situatie. Je medisch specialist bespreekt dit met je.
Tijdens een operatie werken mammachirurgen vaak samen met plastisch chirurgen. Zo wordt, waar mogelijk, gezorgd voor een zo goed mogelijk cosmetisch resultaat na het verwijderen van de borstkanker. Een borstreconstructie kan daarbij een optie zijn.
Borstsparend opereren
Bij een borstsparende operatie wordt de tumor in zijn geheel verwijderd, samen met een rand gezond borstweefsel. Tijdens deze operatie wordt meestal ook de schildwachtklierprocedure of een okselklieroperatie uitgevoerd.
Het verwijderde weefsel wordt na de operatie onderzocht door de patholoog. De uitslag speelt een rol bij de keuze voor eventuele nabehandeling.
Enkele weken na de operatie volgt meestal bestraling van de borst, gedurende ongeveer vijf weken. Deze bestraling is bedoeld om de kans op plaatselijke terugkeer van de ziekte te verkleinen. De kans op genezing na een borstsparende operatie met bestraling is vergelijkbaar met die na een borstverwijdering.
Verwijderen van de borst
Bij een borstverwijdering wordt het borstklierweefsel en het vetweefsel verwijderd. Soms worden ook de huid en de tepel of tepelhof meegenomen. Tijdens deze operatie wordt meestal ook de schildwachtklierprocedure of een okselklieroperatie uitgevoerd.
Na de operatie onderzoekt de patholoog het verwijderde weefsel. De uitslag is medebepalend voor de eventuele nabehandeling. Een borstreconstructie kan tegelijk met de borstverwijdering plaatsvinden, maar ook op een later moment.
In het verleden is er onrust ontstaan door berichtgeving over onderzoek waaruit zou blijken dat borstsparende behandelingen betere overleving gaven dan een borstverwijdering. Dit onderzoek was gebaseerd op oudere gegevens (2000–2004), waarin niet alle tumorkenmerken en erfelijke factoren waren meegenomen. De behandeling van borstkanker is sindsdien sterk veranderd en verbeterd. Borstkanker kent verschillende vormen en vraagt om een behandeling die per persoon kan verschillen.
Bij vragen of twijfels is het belangrijk deze te bespreken met je medisch specialist of mammacareverpleegkundige.
Onderzoek en behandeling van lymfeklieren
Borstkanker zaait meestal eerst uit naar één of twee lymfeklieren in de oksel. Dit worden de schildwachtklieren genoemd. Tijdens de borstoperatie kunnen deze klieren worden opgespoord en verwijderd voor onderzoek.
Als in de schildwachtklieren kankercellen worden gevonden, is vaak een verdere behandeling nodig. Dit kan bestaan uit een okselklieroperatie, waarbij meerdere lymfeklieren worden verwijderd, of uit bestraling van de oksel. Als er geen kankercellen worden gevonden, worden de overige lymfeklieren niet verwijderd.
Borstreconstructie
Na een borstverwijdering kan een borstreconstructie worden overwogen. Dit kan tegelijk met de borstverwijdering of op een later moment, soms maanden of jaren later. Hiervoor is een verwijzing naar de plastisch chirurg nodig.
Een borstreconstructie kan worden uitgevoerd met een inwendige prothese of met eigen lichaamsweefsel. De plastisch chirurg bespreekt welke methode het beste past bij jouw situatie.
Ook na een borstsparende operatie kan een corrigerende ingreep mogelijk zijn, aan de geopereerde borst of aan de andere borst. Soms is een lift of borstverkleining nodig om verschil in vorm of grootte te verminderen.
Een gereconstrueerde borst voelt anders aan dan een natuurlijke borst en kan ook verschillen in vorm. De plastisch chirurg streeft naar een zo natuurlijk mogelijk resultaat.
Samen kiezen voor de behandeling die bij je past
De behandeling wordt afgestemd op jouw situatie. Samen met je behandelend specialist bespreek je welke behandeling het beste bij je past. Vaak gaat het om een combinatie van behandelingen. De keuze en volgorde hangen onder andere af van de kenmerken van de tumor, het stadium van de ziekte, je leeftijd en of je voor of na de overgang bent.
Om je te helpen bij het maken van keuzes, zijn er online keuzehulpen beschikbaar. Deze geven duidelijke informatie over verschillende behandelopties en kunnen helpen bij het gesprek met je arts. Een overzicht van keuzehulpen en andere online ondersteuning is te vinden via Borstkankervereniging Nederland.
Na het gesprek met de medisch specialist neemt de mammacareverpleegkundige de informatie met je door. Zij beantwoordt je vragen en helpt je om alles op een rij te zetten. Dit vormt de basis voor samen beslissen.
De behandelingen worden uitgevoerd door een gespecialiseerd team dat nauw samenwerkt. Veel behandelingen zijn operatief en worden, als dat nodig is, gevolgd door bestraling of andere aanvullende behandelingen. Tijdens een operatie werken mammachirurgen vaak samen met plastisch chirurgen om te zorgen voor een zo goed mogelijk resultaat.
Volgens de landelijke richtlijn vindt een operatie plaats binnen vijf weken na de diagnose. ZGT streeft ernaar om dit binnen drie weken te doen. Ook bij aanvullende behandelingen proberen we de doorlooptijd zo kort mogelijk te houden, met een start binnen vijf weken.