Onderzoek naar de diabetische voet: problemen voorkomen, impact verkleinen

Een wondje aan de voet lijkt misschien onschuldig. Maar bij diabetes kan een klein wondje snel uitgroeien tot een ernstig probleem. Door een hoge bloedsuikerspiegel genezen wonden minder goed en raken ze sneller geïnfecteerd. Ook kan het gevoel in de voeten afnemen, waardoor een wondje soms niet eens wordt opgemerkt. Binnen ZGT werken diverse specialisten samen om voetproblemen bij diabetes zo veel mogelijk te voorkomen, vroeg te herkennen en goed te behandelen.

"Veel mensen voelen het meteen als er een steentje in hun schoen zit," vertelt technisch geneeskundige Kilian Kappert. “Maar door beschadigde zenuwen merken diabetespatiënten een wondje vaak pas laat. Ondertussen blijft de druk op dezelfde plek bestaan en kan een klein wondje uitgroeien tot een ernstige wond. Daarnaast kan diabetes de bloedvaten beschadigen, waardoor er minder bloed en zuurstof naar de voeten stroomt. Hierdoor kan een wond moeilijk genezen.”

Preventie is het allerbelangrijkst

Juist daarom is voorkomen zo belangrijk. Wij adviseren mensen met diabetes om elke dag de voeten te controleren, ze goed te verzorgen en altijd speciaal aangemeten schoenen te dragen. Deze schoenen verdelen de druk over de voet en voorkomen nieuwe wonden.

Kilian: "Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het heel moeilijk. Even andere schoenen aan voor een feestje kan soms al genoeg zijn om een wond te krijgen."

Duidelijke uitleg en goede begeleiding

Een bezoek aan de polikliniek brengt vaak veel informatie met zich mee: wat mag nog wel? waar moet je op letten? Om dit overzichtelijk te houden, maakt ZGT sinds kort gebruik van ‘Indiveo’. Patiënten ontvangen duidelijke instructies met afbeeldingen en video’s, zo begrijpelijk mogelijk uitgelegd. Zij kunnen op hun gemak de uitleg terugkijken en nalezen. Daarnaast kunnen vragen via BeterDichtbij laagdrempelig worden gesteld aan bijvoorbeeld de wondverpleegkundige.

Ook het zorgpad is verbeterd. “We volgen de ontwikkeling van een wond nu nog nauwkeuriger. Hierdoor kunnen we sneller en gerichter handelen, wat de behandeling effectiever maakt”, vervolgt de technisch geneeskundige.

Samenwerking in een groot team

Goede diabetische voetzorg vraagt om samenwerking. Binnen ZGT werken vaatchirurgen, wondverpleegkundigen, technisch geneeskundigen, podotherapeuten en revalidatieartsen daarom nauw samen. Ook de huisarts speelt een belangrijke rol. De huisarts kent de patiënt vaak het beste en kan hem ondersteunen en motiveren om de afgesproken leefregels en adviezen vol te houden.

De kracht van een gezonde leefstijl

Bij diabetes is een te hoge bloedsuikerspiegel schadelijk voor het lichaam. Op de lange termijn kan dit leiden tot schade aan onder andere de nieren, ogen, voeten en bloedvaten. Ook neemt het risico op hart- en vaatziekten toe.

Een gezonde leefstijl kan helpen deze complicaties te voorkomen of uit te stellen. Omdat schade die eenmaal is ontstaan vaak niet meer hersteld kan worden, maakt vroeg beginnen een groot verschil.

Onderzoek naar betere behandeling en betere metingen

Als STZ-ziekenhuis doet ZGT veel wetenschappelijk onderzoek. We kunnen hier niet alle onderzoeken benoemen, maar lichten er twee uit.

Een eerste onderzoek, het diabetische voetmodel, richt zich op vervormingen van de voet. Een afwijkende stand zorgt vaak voor druk op één specifieke plek. We onderzoeken hoe operaties deze druk kunnen verminderen, zodat wonden genezen of zelfs voorkomen kunnen worden.

Een tweede onderzoek richt zich op de doorbloeding en temperatuur. Wanneer de bloedvaten in de voet steeds slechter worden, kan ook de doorbloeding van het been verder achteruitgaan. Er stroomt dan minder bloed en zuurstof naar de voet, waardoor een wond moeilijk of zelfs niet kan genezen.

Hoe goed is de doorbloeding?

Om de doorbloeding van de voet te beoordelen, heeft ZGT veel verschillende meettechnieken beschikbaar. Zo kan de zuurstofdruk in de huid worden gemeten. Ook kan dat door met een laser naar de beweging van het bloed in de kleinte vaatjes van de huid te kijken. Deze metingen helpen medisch specialisten om beter te bepalen welke behandeling een patiënt nodig heeft.

Technisch geneeskundige en onderzoeker Romy Maas onderzoekt de komende 2,5 jaar het bepalen van de doorbloeding met verschillende soorten metingen. Een onderdeel hiervan is kijken naar de invloed van de temperatuur van de voet op deze metingen. Een meting in januari kan namelijk heel anders uitvallen dan in juli. De eerste resultaten, gepresenteerd tijdens het Diabetische Voet Congres in juni 2026, kunnen gevolgen hebben voor de manier waarop de doorbloeding van de voet wordt gemeten en misschien een aanleiding om de richtlijnen de herzien.

Kilian sluit af: “Onze grootste uitdaging is voorkomen dat een klein wondje een groot probleem wordt. Door goede begeleiding, nauwe samenwerking en vernieuwend onderzoek blijven we de zorg voor mensen met diabetes verbeteren.”