Overgangsklachten? Bij ZGT kijken we verder dan alleen hormonen voorschrijven
Opvliegers en nachtzweten zijn bekende verschijnselen van de overgang. Maar slecht slapen, onzekerheid, concentratieproblemen of het gevoel jezelf niet meer te zijn? Ook die klachten kunnen ermee samenhangen. Volgens gynaecoloog Justine Briët en overgangsverpleegkundige Natascha Stoel is het belangrijk dat vrouwen weten wat er tijdens deze levensfase kan gebeuren én dat er hulp mogelijk is wanneer klachten veel impact hebben.
“Veel vrouwen zijn helemaal niet voorbereid op wat de overgang met ze kan doen”, vertelt Natascha. “Bij je eerste menstruatie krijg je meestal nog uitleg over wat er in je lichaam gebeurt. Maar als je in de overgang komt, ontbreekt die uitleg vaak.”
Een tweede puberteit, maar dan met de rugzak van je leven
Natascha omschrijft de overgang weleens als ‘een tweede puberteit, maar dan met de rugzak van je leven’. Want juist in deze levensfase gebeurt vaak al veel: een verantwoordelijke baan combineren met een gezin met puberende kinderen, mantelzorg voor je ouders en/of andere veranderingen. En daar komen hormonale veranderingen bovenop.
“Het gaat om het complete plaatje. En om tijd nemen om echt te luisteren naar wat iemand ervaart.”
Daarom kijken Natascha en de betrokken gynaecologen Rixt Vos-Bruin, Marjolijn de Vries en Justine Briët bij ZGT breed naar de klachten van een vrouw. Hormonale suppletie kan onderdeel zijn van de behandeling, maar is zeker niet het enige waarnaar wordt gekeken. Ook voeding, beweging, slaap, ontspanning en psychisch welzijn komen aan bod. Wat kan iemand zelf doen om zich beter te voelen en welke ondersteuning of behandeling past bij haar situatie? “Het gaat om het complete plaatje”, vertelt Natascha. “En om tijd nemen om echt te luisteren naar wat iemand ervaart.”
Van links naar rechts: Marjolijn de Vries, Natascha Stoel, Rixt Vos-Bruin en Justine BriëtSpecialistische zorg als het complexer wordt
Niet iedere vrouw met overgangsklachten hoeft naar het ziekenhuis. De huisarts speelt een belangrijke rol en veel klachten kunnen in de eerste lijn worden behandeld. ZGT komt vooral in beeld wanneer de situatie complexer is, bijvoorbeeld als eerdere behandelingen onvoldoende helpen of wanneer er complexere medische risico's zijn.
Juist dan heeft de samenwerking binnen het ziekenhuis meerwaarde. Zo kan bij vrouwen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten worden overlegd met andere specialisten over de mogelijkheden voor behandeling.
“Je kijkt dan heel specifiek naar die ene vrouw”, legt Justine uit. “Wat zijn haar risico's en wat kan in haar situatie wél? Het is waardevol dat we daarvoor binnen ZGT verschillende expertises bij elkaar kunnen brengen.”
Kennis en erkenning
Goede overgangszorg begint volgens Justine en Natascha vooral met kennis en erkenning.
“Niet iedere vrouw heeft medicatie nodig en niet iedere vrouw hoeft naar het ziekenhuis”, zegt Natascha. “Maar je moet wel weten wat er kan gebeuren. Dan kun je klachten herkennen en bepalen of je hulp nodig hebt.”
Justine: “Soms is het al ontzettend belangrijk dat iemand echt luistert en zegt: ik hoor wat je vertelt. Dit zou met de overgang te maken kunnen hebben.”
Extra aandacht is er ook voor vrouwen die op jonge leeftijd in de overgang komen, bijvoorbeeld door een operatie of medische behandeling. Voor hen kunnen de gevolgen op korte én langere termijn groot zijn.
Heb je overgangsklachten die je dagelijks leven beïnvloeden? Bespreek deze zo nodig met je huisarts.
Kijk ook eens op:
Wanneer specialistische zorg nodig is, kan de huisarts je verwijzen naar de polikliniek Gynaecologie van ZGT.