Pilot Oost-Nederland: 600 patiënten eerder geopereerd door samenwerking over ziekenhuisgrenzen heen
Vier ziekenhuizen in Oost-Nederland hebben in een pilot een nieuwe manier getest om galblaas-, liesbreuk- en navelbreukoperaties regionaal te organiseren. Sinds september 2025 delen Medisch Spectrum Twente (MST), ZGT (Ziekenhuisgroep Twente), Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) en Saxenburgh beschikbare operatiecapaciteit met elkaar. Hierdoor konden inmiddels ruim 600 patiënten eerder worden geopereerd.
De kern van de aanpak is dat niet de capaciteit van één ziekenhuis, maar de beschikbare operatiecapaciteit in de regio centraal staat. Is er in het ene ziekenhuis niet direct plek, maar in een ander ziekenhuis wel? Dan kan een patiënt, als die dat wil, daar eerder worden geopereerd. De patiënt houdt altijd de keuze om te wachten op behandeling in het eigen ziekenhuis.
Van ziekenhuiscapaciteit naar regionale zorgcapaciteit
De vraag naar zorg groeit, terwijl personeel en beschikbare capaciteit onder druk staan. Tegelijkertijd verschilt de beschikbare operatiecapaciteit per ziekenhuis en per moment. Door samen te werken, onderzoeken de vier ziekenhuizen hoe zij de beschikbare capaciteit in de regio beter kunnen benutten.
Operatieplanners van de ziekenhuizen stemmen wekelijks af waar ruimte ontstaat in de OK-programma’s en welke patiënten hiervoor in aanmerking komen. Zo verschuift de focus van afzonderlijke ziekenhuisplanning naar regionale capaciteitsplanning. De ziekenhuizen kijken gezamenlijk waar patiënten het meest passend én zo snel mogelijk geholpen kunnen worden.
Eerste resultaten en vervolgonderzoek
Sinds de start van de pilot zijn ruim 600 patiënten eerder geopereerd doordat zij gebruik konden maken van een beschikbare plek in het OK-programma van een ander ziekenhuis. De eerste ervaringen laten zien dat deze manier van samenwerken in de praktijk uitvoerbaar is en patiënten een extra mogelijkheid biedt om eerder behandeld te worden. Patiënten die voor een ander ziekenhuis kiezen, ervaren de overstap bovendien als goed georganiseerd.
De Universiteit Twente onderzoekt in de volgende fase van de pilot wat deze aanpak betekent voor regionale wachttijden, patiëntstromen en de benutting van operatiecapaciteit. Het onderzoek moet inzicht geven in de effecten van deze samenwerking en de mogelijkheden om deze uit te breiden naar andere vormen van planbare zorg.
Samenwerking tussen ziekenhuizen, zorgverzekeraars en wetenschap
De pilot brengt ziekenhuizen, zorgverzekeraars en wetenschap samen rond één gezamenlijke opgave: beschikbare zorgcapaciteit in de regio zo goed mogelijk benutten en patiënten waar mogelijk eerder helpen. Als zorgorganisaties en zorgverzekeraars voelen we ons gezamenlijk verantwoordelijk voor patiënten die wachten op een behandeling. Door over de grenzen van afzonderlijke organisaties heen te kijken, kan beschikbare capaciteit worden ingezet waar die op dat moment nodig is.
Menzis is de aanjager van deze regionale samenwerking. Samen met de betrokken ziekenhuizen werkt de zorgverzekeraar aan innovatieve oplossingen om beschikbare zorgcapaciteit beter te benutten en de toegankelijkheid van zorg te versterken. Onderzoek door de Universiteit Twente is daarbij een belangrijk onderdeel en wordt mede mogelijk gemaakt door Menzis. CZ, VGZ en Zilveren Kruis zijn vanaf het begin betrokken en dragen gezamenlijk bij aan de verdere ontwikkeling van deze vorm van regionale samenwerking.