Slimme beslisondersteuning met AI: ZGT en UT werken samen aan veiliger slokdarmchirurgie

Hoe weet je als arts of een patiënt na een zware operatie veilig naar huis kan? En kun je eerder merken dat er misschien een complicatie aankomt? Die vragen staan centraal in een onderzoek van Ziekenhuis Groep Twente (ZGT) en de Universiteit Twente (UT).

De onderzoekers werken aan een slim computersysteem dat gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie (AI). Dat systeem moet artsen helpen om betere keuzes te maken. Bijvoorbeeld: wanneer loopt een patiënt risico op een complicatie? Of: is het veilig om iemand al uit het ziekenhuis te ontslaan?

“Bij slokdarmoperaties is de kans op complicaties groot,” vertelt chirurg Ewout Kouwenhoven. “Patiënten kunnen bijvoorbeeld een lekkende hechting of een longontsteking krijgen. Dat maakt het herstel zwaar en risicovol. Met dit project willen we helpen deze complexe zorg te verbeteren.”

Het idee voor het onderzoek ontstond in 2021 bij ZGT. “We zagen hoeveel gegevens er elke dag in het ziekenhuis worden verzameld,” zegt Julia Mikhal, onderzoekscoördinator bij ZGT en universitair docent bij UT. “Denk aan bloedwaarden, hartslag, observaties van verpleegkundigen en scans. Als je al die informatie goed combineert, kun je misschien patronen ontdekken. AI kan de arts helpen om deze patronen uit de talloze gegevens sneller en betrouwbaarder te achterhalen. Dat kan een essentiële ondersteuning bieden bij het nemen van cruciale beslissingen.” “Dat is belangrijk, want tijdig handelen kan een groot verschil maken voor de patiënt”, vult Kouwenhoven aan

De onderzoekers gebruiken veel verschillende soorten gegevensbronnen. Ze noemen dat multimodale data. Dat zijn bijvoorbeeld teksten, cijfers en beelden. Volgens Jorn-Jan van de Beld, promovendus aan de UT, geldt: hoe meer patiënten én hoe meer soorten gegevens je gebruikt, hoe beter het systeem leert voorspellen. Al brengt de combinatie van deze gegevens ook extra uitdagingen mee.

ZGT werkt samen met andere ziekenhuizen in Nederland, zoals in Rotterdam, Eindhoven, Nijmegen en Groningen. De gegevens van al deze ziekenhuizen maakt de ontwikkeling van het systeem robuuster, en kan uiteindelijk leiden tot een slimmer en nauwkeuriger systeem.

Het onderzoeksteam kon in 2022 van start met een subsidie via PIHC (Pioneers in HealthCare-fonds). Dankzij dit geld kon een promovendus worden aangenomen die zich volledig op het onderzoek kan richten. Inmiddels is de eerste wetenschappelijke publicatie verschenen en gaat de AI-ontwikkeling voor slokdarmchirurgie verder.

De onderzoekers hopen dat het systeem straks echt gebruikt kan worden in het ziekenhuis. Bijvoorbeeld als een app of een dashboard. “Het systeem neemt het werk van de arts niet over,” zegt Van de Beld. “Maar het helpt om sneller en beter te beslissen. Dat maakt de zorg sterker.”

Kouwenhoven vult aan: “De zorg wordt steeds drukker en ingewikkelder. Dan zijn slimme hulpmiddelen heel welkom. Het helpt ons om patiënten sneller en veiliger te behandelen. Daar doen we het voor.”