Thuismetingen bieden kansen voor persoonlijkere behandeling van nierschade

25 augustus 2026

Vaker thuis meten om de behandeling van patiënten met chronische nierschade tijdig en persoonlijker te kunnen aanpassen. Dat stond centraal in de Optimize@HOME-studie, die is uitgevoerd bij ZGT en werd gecoördineerd vanuit het UMCG. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Diabetes, Obesity and Metabolism.

Aan het onderzoek deden elf patiënten van de polikliniek Nefrologie van ZGT in Almelo mee. Zij hadden chronische nierschade en diabetes type 2. Arts-onderzoeker en promovendus Jelle Beernink, zelf afkomstig uit Twente, onderzocht of thuismetingen kunnen helpen om nierbeschermende medicatie beter af te stemmen op de individuele patiënt.

Sneller zien hoe een patiënt reageert

Patiënten met chronische nierschade krijgen medicijnen om hun nieren te beschermen. Welke medicijnen worden voorgeschreven, wordt bepaald aan de hand van richtlijnen. Maar niet iedere patiënt reageert hetzelfde op een behandeling. Bovendien zitten er tussen controles in het ziekenhuis soms meerdere maanden.

Tijdens de studie verzamelden patiënten daarom thuis meerdere keren per week urine, namen zij via een vingerprik bloed af en maten zij zelf hun bloeddruk en gewicht. Vooral de hoeveelheid eiwit in de urine geeft belangrijke informatie over het effect van de behandeling.

“Door vaker te meten, zien we veel sneller hoe iemand op een medicijn reageert”, vertelt Jelle. “We willen niet alleen kijken welke medicijnen volgens de richtlijnen geschikt zijn, maar ook hoeveel effect een middel daadwerkelijk heeft bij een specifieke patiënt.”

Wekelijks werd met de thuismetingen gevolgd hoe patiënten op het medicijn reageerden. Na drie weken werd de behandeling op basis van deze metingen gepersonaliseerd: de behandeling werd voortgezet, aangepast of uitgebreid met een ander nierbeschermend medicijn. Vervolgens werd opnieuw gekeken naar het effect van deze aangepaste behandeling.

Vrijwel alles vanuit huis

De thuismetingen bleken goed uitvoerbaar. Alle geplande urinemonsters werden verzameld en ook vrijwel alle andere metingen lukten. De deelnemers waren positief over deze manier van onderzoek doen.

Bovendien hoefden zij tijdens het onderzoek maar één keer naar het ziekenhuis. “Normaal moeten deelnemers aan onderzoek regelmatig naar het ziekenhuis. Nu kon vrijwel alles thuis gebeuren en konden we tegelijkertijd veel meer gegevens verzamelen.”

Dat kan ook kansen bieden voor mensen die minder mobiel zijn of voor wie reizen naar het ziekenhuis lastig is. Zij zouden hierdoor in de toekomst mogelijk makkelijker aan wetenschappelijk onderzoek kunnen deelnemen.

Op weg naar meer zorg op maat

De studie laat zien dat thuismetingen gebruikt kunnen worden om vaker te volgen hoe een patiënt reageert en de behandeling op basis daarvan tijdig te personaliseren. Vervolgonderzoek moet duidelijk maken wat deze aanpak op langere termijn kan betekenen voor de nierfunctie en het aantal ziekenhuisbezoeken.

Voor Jelle past het onderzoek in een bredere ontwikkeling naar steeds persoonlijkere zorg. “We willen uiteindelijk voor iedere patiënt de best passende behandeling vinden. Dus niet iedereen volgens precies hetzelfde recept behandelen, maar kijken: hoe reageert deze persoon en wat is voor hem of haar de beste volgende stap?”

Ook in vervolgonderzoek wordt deze aanpak verder onderzocht. ZGT nam inmiddels deel aan een internationale vervolgstudie en er zijn plannen voor een grotere internationale studie in 2027.

De onderzoekers bedanken de patiënten die aan de Optimize@HOME-studie hebben deelgenomen. Dankzij hun inzet kon worden onderzocht hoe thuismetingen kunnen bijdragen aan verdere ontwikkeling van persoonlijkere nierzorg.