Logo, terug naar Home

Vergelijking beeldvormende technieken bij prostaatkanker

  • 24 april 2019
  • Nieuwsberichten, Prostaatkanker, Operatie, Ontwikkelingen, Behandeling, Onderzoek

Tijdens prostaatkankerchirurgie zijn verschillende beeldvormende technieken beschikbaar die helpen bij het identificeren van lymfekliermetastasen. Voor beeldvorming kan gebruikgemaakt worden van radioactieve, fluorescente en magnetische contrastmiddelen.

Deze technieken hebben plus- maar helaas ook minpunten waardoor het lastig is om een beeldgeleide chirurgische benadering op te zetten voor de verwijdering van de aangedane lymfeklieren. Daarom is het goed als verschillende technieken elkaar aanvullen voor optimaal resultaat. Nederlandse onderzoekers hebben, samen met buitenlandse collega’s, een literatuurstudie verricht naar verschillende benaderingen om lymfeklieren te identificeren. Hun review is onlangs gepubliceerd in Nature Reviews Urology. De chirurgische behandeling van prostaatkanker wordt bemoeilijkt door de aanwezigheid van metastasen in de lymfeklieren. Er is klinische behoefte aan beeldvormende technieken die alle verdachte of aangedane lymfeklieren kunnen lokaliseren. Een relatief nieuwe benadering is het in beeld brengen van expressieniveaus van prostaat-specifiek membraanantigeen (PSMA) met een PET-scan. Bij deze methode bindt het gelabeld antilichaam rechtstreeks aan tumorcellen. De vertaling van dit concept naar beeldgeleide chirurgie lijkt momenteel de meest betrouwbare manier om macrometastasen te identificeren bij terugkeer van de ziekte.

Patiëntselectie

De onderzoekers beschrijven tevens dat zorgvuldige patiëntselectie met preoperatieve beeldvorming cruciaal is in de keuze voor de optimale beeldgeleide chirurgietechniek. De succesvolle implementatie van zowel lymfeklier- als tumorgerichte technieken hangt sterk af van verdergaande technische ontwikkelingen en de interpretatie en standaardisatie daarvan. Toekomstig onderzoek moet het succes en de uitkomsten van deze innovatieve chirurgische procedures evalueren.

Betere beoordelingen

De identificatie van lymfekliermetastasen is bovendien slechts één aspect in de verbetering van de nauwkeurigheid van beeldgeleide chirurgie bij prostaatkanker. Op de lange termijn moeten ook betere beoordelingen van de chirurgische snijvlakken van de primaire tumor en zenuwsparende technieken worden geïntegreerd in de beeldgeleide operatieve setting. Dat verhoogt het aantal radicale resecties van de primaire tumor en vermindert het optreden van erectiele disfunctie vanwege zenuwbeschadiging, en zal de zorg voor prostaatkankerpatiënten verbeteren.

Dr. Fijs van Leeuwen, hoofd multidisciplinair laboratorium voor Interventional Molecular Imaging, LUMC en eerste auteur: “Wij werken al sinds 2007 samen aan de ontwikkeling van beeldgeleide technieken voor prostaatkankerchirurgie. We doen samen schildwachtklierprocedures voor de prostaat met geavanceerde beeldgeleide chirurgische technieken. De schildwachtklierprocedure is eigenlijk een voorspellende methode, gericht op de route van mogelijke micrometastasen. Maar de laatste jaren zijn procedures met tumorspecifieke targets in opkomst. Wij wilden met de review de verschillende procedures onderzoeken aan de hand van gepubliceerde klinische studies. Een van de vragen was of targeted procedures de schildwachtklierprocedures kunnen vervangen, of dat de technieken aanvullend zijn op elkaar.”

Aanvullende technieken

"Tumorspecifieke procedures kunnen macrometastasen aantonen, dus de technieken zijn aanvullend, vervolgt dr. van Leeuwen. Dat is onze belangrijkste conclusie. Er is momenteel veel vraag naar tumorgerichte methoden, maar die zijn dus niet altijd toereikend voor de klinische vraagstelling die ze moeten beantwoorden. Voor het opsporen van micrometastasen blijven schildwachtklierprocedures met radioactiviteit, fluorescentie of magnetische deeltjes het meest geschikt. De PSMA PET-scan is een moderne techniek om tumoren en lymfemetastasen te targetten. Maar het kan dat op zo’n scan geen metastasen te zien zijn, terwijl die met een schildwachtklierprocedure wel worden gevonden. Dat onderstreept dat de twee technieken elkaar aanvullen. We vinden bij twintig procent van de PSMA PET-negatieve patiënten toch micrometastasen met de schildwachtklierprocedure. We zijn daarover nu een artikel aan het schrijven. Het is nog niet altijd duidelijk welke techniek geschikt is voor welke situatie. In principe dienen alle technieken hetzelfde doel, maar in de praktijk hebben ze beperkingen of juist toegevoegde waarde voor specifieke ziektestadia. De keuze voor een techniek hangt onder meer af van de ervaring van de arts en de mogelijkheden in het ziekenhuis.”

Trage ontwikkeling

Dr. Henk van der Poel, uroloog Antoni van Leeuwenhoek: “Operatieve technieken bij prostaatkanker vinden steeds meer met beeldgeleiding plaats. Ik denk dat de chirurgie daarmee iets veiliger en beter wordt. Maar deze ontwikkeling gaat langzaam. Dat heeft te maken met de benodigde apparatuur, eigenschappen van tracers en de vraag wie wil investeren in de ontwikkeling van technieken. Dat is altijd een uitdaging. Veel methoden zijn nog experimenteel en worden niet vergoed. Er moet dus wetenschappelijk bewijs komen, maar dat zijn trage processen. Er lopen wel studies, ook naar beeldgeleiding, en er zijn bedrijven met interesse hierin. We hopen dat de review bewustwording vergroot en onderzoek stimuleert naar welke methode bij welke patiënt de meeste kans van slagen heeft. Beeldgeleiding hoeft niet beperkt te blijven tot schildwachtklierprocedures, maar kan ook worden gebruikt om bijvoorbeeld de tumor in de prostaat beter weg te snijden. Als met studies kan worden aangetoond dat dat de verwachte verbetering geeft, kunnen nieuwe technieken in richtlijnen worden opgenomen en op grotere schaal worden toegepast.”

Bron: Medidact

Stel direct uw vraag aan een arts!