Kwaliteit en cijfers - prostaatkanker

Binnen het oncologisch centrum ZGT worden jaarlijks rond de 140 patiënten geopereerd aan prostaatkanker. De resultaten van de behandeling worden vastgelegd. U leest hier meer over de kwaliteit van de operatieve behandeling van prostaatkanker.

Resultaten behandeling door kijkoperatietechniek

In ZGT vindt sinds 2007 de chirurgische behandeling van prostaatkanker plaats met een leen kijkoperatie (laparoscopische radicale prostatectomie). Tijdens deze operatie wordt de gehele prostaat inclusief de zaadblaasjes verwijderd. Lees meer informatie over deze behandeling.

1. Chirurgische uitkomsten

  • Operatieduur: Op dit moment wordt deze ingreep binnen het Oncologisch Centrum ZGT uitgevoerd in ongeveer 2½-3½ uur. En worden er rond 130-140 prostaatoperaties per jaar verricht met de robot.
  • Opnameduur: De mediane opname duur is twee dagen geweest. Meestal kan een patiënt op de 1e of 2e dag na de operatie het ziekenhuis verlaten.
  • Complicaties: Het aantal complicaties is beperkt. De kans op ernstige complicaties is drie procent van de in totaal 515 patiënten.

2. Oncologische resultaten

Deze uitkomsten laten zien of de kanker al dan niet na de behandeling op termijn weer is teruggekeerd.

Indeling naar agressiviteit van de prostaatkanker

Prostaatkanker kan op basis van weefselonderzoek ingedeeld worden in drie groepen: Laag, matig en hoogrisico prostaatkanker. Deze indeling zegt iets over de agressiviteit van de prostaatkanker. Bij een hoog-risico hebben we te maken met een agressievere vorm van prostaatkanker dan bij een laag-risico. De patiënten die in de periode vanaf 8 dec 2014 t/m december 2018 in ZGT zijn geopereerd, worden op basis van het weefselonderzoek als volgt ingedeeld:

  • Laag risico prostaatkanker is 4%.
  • Matig risico prostaatkanker is 45%.
  • Hoog risico prostaatkanker is 51%.

Snijvlakstatus

Snijvlakstatus na de operatie wil zeggen dat de patholoog onder een microscoop bekijkt of de snijranden van het verwijderde weefsel schoon zijn of dat daarin nog tumorweefsel wordt gevonden. De snijranden waren schoon bij:

  • 78% van de 315 patiënten met een tumor binnen het kapsel van de prostaat, ook wel een pT2 tumor genoemd.
  • 57% van de 198 patiënten met een tumoruitbreiding buiten de prostaat, ook wel een pT3 tumor genoemd.

Zoals bovenstaande resultaten laten zien, is bij een hoog risico prostaatkanker de kans op een positief snijvlak groter dan bij een laag risico prostaatkanker. 

PSA progressie

Soms wordt aanvullende uitwendige bestraling gegeven. Dit gebeurt bij een verdenking een lokaal recidief tumor. Dat is terugkeer van tumorgroei ter plaatse. Deze bestraling wordt ook wel salvage radiotherapie genoemd. Bij een lokaal recidief daalt hierdoor de PSA en blijft laag. Een lokaal recidief wordt vermoed bij een meetbaar, langzaam oplopend PSA. Dat wordt meer gevonden bij tumoren uit de hoog risico groep. PSA progressie, de PSA is twee keer boven 0,2 bij een controlebezoek, komt voor bij:

  • 2% van 198 patiënten met een pT2 tumor.
  • 9% van 98 patiënten met een pT3 tumor.

Het percentage patiënten dat wordt nabestraald, is:

  • 5% van de 119 patiënten in 2016.
  • 5% van de 132 patiënten in 2017.
  • 1% van de 143 patiënten in 2018.

Volgens de literatuur is deze nabestraling op lagere termijn bij twee derde van alle patiënten genezend. 

3. Functionele resultaten

Ongewild urineverlies is de meest gevreesde complicatie voor mannen die een operatieve verwijdering van de prostaat ondergaan.

Na het verwijderen van de katheter op de polikliniek krijgen patiënten in de eerste instantie last van incontinentie. Het ophouden van urine gebeurt met begeleiding van een fysiotherapeut. Diegene traint de bekkenbodem. Het herstel is bij ieder weer anders. Het kan dagen maar ook enkele maanden duren.

Om er voor te zorgen dat meer patiënten sneller na de operatie de urine weer goed op kunnen houden, wordt sinds augustus 2017 bij alle patiënten een nieuwe techniek toegepast. Met deze techniek blijft de lengte van de plasbuis bespaart. Voorheen werd tijdens het verwijderen van de prostaat de plasbuis ter hoogte van de punt van de prostaat doorgeknipt. Met de nieuwe techniek - de urethrasparende robotgeassisteerde laparoscopische prostatectomie-, wordt de plasbuis één tot anderhalve centimeter uit de prostaat los geprepareerd en wordt de plasbuis ter hoogte van de zaadheuvel doorgeknipt. Die anderhalve centimeter winst, maakt een groot verschil voor het terugkrijgen van de continentie (het kunnen ophouden van urine) na de operatie.

Resultaten continentie

In onderstaand schema vindt u de continentiepercentages sinds de invoering van deze nieuwe techniek in vergelijking met de periode daarvoor:

Periode na de operatie

Percentage patiënten continent die  geopereerd zijn zonder de plasbuis besparende   techniek

 

 

Percentage patiënten continent die geopereerd zijn met de plasbuis besparende ingreep

 

 

6 weken na de operatie

33%

70%

 

12 maanden na de operatie

 

81%

 

92%

Het merendeel van de patiënten is een half jaar na de operatie continent, maar sommigen blijven ook daarna urineverlies houden. De kans daarop is groter bij patiënten die een ingreep hebben gehad zonder de plasbuis besparende techniek. Bij aanhoudende incontinentie is het, indien gewenst, in de regel mogelijk met een aanvullende operatie weer continent te worden. Deze aanvullende behandeling, een ‘argus male sling’ of ‘kunstsfincter plaatsing’ genaamd, wordt na een jaar voorgesteld aan incontinente patiënten.

Resultaten potentie

Deze resultaten zijn van 360 patiënten met een zenuwsparende operatie. De meting is 12 en 24 maanden na de operatie. De resultaten zijn al dan niet met het gebruik van een erectietablet.

  • Na 12 maanden is 29% van 229 patiënten potent.
  • Na 24 maanden is 41% van de overige 146 patiënten potent.

Bij de uitkomst van de functionele resultaten geldt eveneens dat de kans op volledig herstel van continentie en potentie bij laag risico prostaatkanker, groter is dan bij patiënten in de groep hoog risico prostaatkanker. Tot drie jaar na de operatie kunnen erecties nog verbeteren.

Ziekenhuislocatie Almelo Urologie

  • Telefoonnummer 088 708 33 90
  • Faxnummer 088 708 36 80
  • Adres Zilvermeeuw 1,7609 PP Almelo
  • Website Urologie
  • Bezoektijden

    Maandag t/m vrijdag: 11.00 - 12.00 uur en
    16.00 - 19.30 uur.
    Zaterdag en zondag: 11.00 - 19.30 uur.

Zilvermeeuw 1, 7609 PP Almelo

Bekijk op de kaart Plan uw route

Postbus 7600, 7600 SZ Almelo

Ziekenhuislocatie Hengelo Urologie

  • Telefoonnummer 088 708 52 60
  • Faxnummer 088 708 52 64
  • Adres Geerdinksweg 141,7555 DL Hengelo
  • Website Urologie

Geerdinksweg 141, 7555 DL Hengelo

Bekijk op de kaart Plan uw route

Postbus 546, 7550 AM Hengelo