Diabetische voet
Een diabetische voet is een complicatie van diabetes waarbij problemen aan de voeten kunnen ontstaan. Door verminderd gevoel en een slechtere doorbloeding worden wondjes soms laat opgemerkt en genezen ze minder goed.
Wat is een diabetische voet?
Bij mensen met diabetes kunnen na verloop van tijd problemen aan de voeten ontstaan. We spreken van een diabetische voet als er een wond aan de voet ontstaat die langer dan twee weken bestaat. Uit onderzoek blijkt dat 15 tot 25 procent van de mensen met diabetes hiermee te maken krijgt.
Deze wonden kunnen diep doorlopen tot pezen en bot. Ze kunnen leiden tot langdurige ziekenhuisopnames, infecties, amputatie van het been en blijvende beperkingen. Goede zelfzorg is vaak lastig, omdat het gevoel in de voeten verminderd kan zijn, het zicht soms minder is en de beweeglijkheid van de voet kan afnemen.
Het ontstaan en het slecht genezen van voetwonden heeft te maken met schade aan organen en orgaansystemen door diabetes. De drie belangrijkste oorzaken zijn zenuwschade (neuropathie), infectie en een verminderde doorbloeding (ischemie).
Vroege herkenning is belangrijk. Doordat pijn en tekenen van infectie vaak ontbreken, wordt de ernst van een voetwond soms onderschat. Ook vóórdat er een wond ontstaat, kan een voet al een verhoogd risico hebben, bijvoorbeeld doordat drukplekken in de schoen niet worden gevoeld.
Oorzaken en complicaties
Bij een diabetische voet spelen vaak meerdere problemen tegelijk een rol. Deze factoren vergroten de kans op wonden en vertragen de genezing.
Neuropathie is zenuwschade die kan ontstaan bij diabetes. Deze begint meestal in de uiteinden van het lichaam, vooral in de voeten. Het gevoel voor druk, pijn en temperatuur neemt af of verdwijnt.
Klachten kunnen zijn:
gevoelsverlies of tintelingen;
het gevoel op watten te lopen;
brandende pijn of overgevoeligheid;
het gevoel dat een sok dubbel zit;
onzeker lopen of evenwichtsverlies, vooral in het donker.
Door het verminderde gevoel ontstaan wondjes vaak door te krappe schoenen, steentjes in de schoen of verbranding door warmte, zoals een kruik.
Neuropathie kan ook leiden tot verzwakking van de voetspieren. Hierdoor verandert de voetvorm, bijvoorbeeld met klauw- of hamertenen. Deze veranderingen zorgen voor extra druk op de voet en vergroten de kans op wonden.
Een infectie kan ontstaan bij een wond die langer bestaat. Bij mensen met diabetes zijn infecties soms moeilijk te herkennen. Door de verminderde weerstand en het ontbreken van pijn kunnen signalen minder duidelijk zijn.
Kenmerken van een infectie kunnen zijn:
roodheid rond de wond;
zwelling;
pus of troebel vocht;
een onaangename geur;
pijn.
Bij een ernstige infectie kunnen ook koorts en een algeheel ziek gevoel optreden. Een infectie kan zich snel uitbreiden en het bot aantasten. Daarom is snelle beoordeling en behandeling belangrijk.
Ischemie betekent dat de bloedtoevoer naar de voet verminderd is. Dit komt bij mensen met diabetes vaak voor. Uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de mensen met een diabetische voetwond ook problemen heeft met de doorbloeding.
Doordat pijn bij het lopen vaak ontbreekt door neuropathie, worden doorbloedingsproblemen laat opgemerkt. Slechte doorbloeding zorgt ervoor dat wonden minder goed genezen en vergroot de kans op infecties.
Klachten bij een diabetische voet
De klachten bij een diabetische voet verschillen per persoon. Soms zijn er duidelijke klachten, maar het kan ook zijn dat je weinig of niets voelt.
Bij een diabetische voet kun je onder andere last hebben van:
gevoelloze of juist pijnlijke voeten;
warme, rode of gezwollen voeten;
koude voeten;
wonden die niet vanzelf genezen.
Heb je diabetes maar geen klachten aan je voeten? Dan is het alsnog belangrijk om je voeten dagelijks te controleren. Door verminderd gevoel merk je problemen soms niet op, terwijl deze snel kunnen ontstaan en verergeren. Regelmatige controle helpt om ernstige voetproblemen te voorkomen.