Behandeling multiple sclerose
MS is een complexe ziekte en helaas nog niet te genezen. Wel zijn er verschillende medicijnen die de ziekte kunnen remmen, zogenoemde ziekteonderdrukkende medicijnen.
De medicijnen voor MS zijn verdeeld in eerstelijns en tweedelijns middelen. Eerstelijnsmedicijnen, zoals bijvoorbeeld teriflunomide, dimethylfumaraat of ozanimod worden vaak als eerste gegeven bij MS. Ze zijn minder agressief en hebben meestal minder bijwerkingen. Als deze medicijnen niet genoeg helpen en de patiënt relapsen blijft houden of snel achteruitgaat, worden tweedelijnsmedicijnen gegeven. Voorbeelden hiervan zijn natalizumab en ocrelizumab. Deze medicijnen zijn vaak heel effectief, maar kunnen ook ernstige bijwerkingen hebben.
Het bepalen of starten van medicatie zinvol is en welk middel, is individueel maatwerk. Deze beslissing gebeurt in samenspraak tussen de patiënt, neuroloog en verpleegkundig specialist.
Voor een compleet overzicht van alle MS-medicijnen kijk op de website ms.nl.
Vitamine D-supplementen
Bij MS wordt vaak geadviseerd om extra vitamine D te gebruiken. Onderzoek laat zien dat een tekort aan vitamine D het risico op MS kan verhogen en de ziekte mogelijk ongunstig beïnvloedt. Het gebruik van een vitamine D-supplement kan het immuunsysteem ondersteunen en mogelijk bijdragen aan het vertragen van de ziekte. Bespreek met je medisch specialist welke dosering vitamine D voor jou geschikt is.
Stamceltransplantatie
Stamceltransplantatie is een zware behandeling. Je krijgt hierbij medicatie om je immuunsysteem te resetten. Daarna worden stamcellen teruggeplaatst om je immuunsysteem weer op te bouwen. Deze behandeling wordt gebruikt bij mensen met zeer actieve vormen van MS die niet reageren op eerdere behandelingen. Een stamceltransplantatie kan de ziekte remmen en zelfs de symptomen verbeteren, maar brengt ook risico's met zich mee, zoals infecties en andere complicaties. Belangrijk om te weten is dat MS hiermee niet wordt genezen.
Derdelijnsmedicatie, waaronder alemtuzumab en stamceltransplantatie, wordt vaak ingezet bij mensen met zeer actieve vormen van MS die niet reageren op eerdere behandelingen.
Deze behandeling wordt zorgvuldig overwogen en uitgevoerd door gespecialiseerde specialisten. Het is belangrijk om de risico's en voordelen van de behandeling met je neuroloog of verpleegkundig specialist te bespreken. Samen maak je een behandelplan dat het beste past bij jouw situatie.
Je behandelteam
Bij MS krijg je vaak begeleiding van meerdere zorgverleners. Je hebt regelmatig contact met de neuroloog en de MS-verpleegkundig specialist. Afhankelijk van je klachten en hulpvragen kun je ook begeleiding krijgen van een fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, arbeidsdeskundige, incontinentieverpleegkundige, maatschappelijk werker, psycholoog of revalidatiearts. Samen kijken jullie welke behandeling en begeleiding het beste bij jouw situatie passen.
Leefstijl
Een gezonde leefstijl kan helpen om vermoeidheid bij MS te verminderen.
Gezonde voeding: zorg voor voldonede vitamines en mineralen voor meer energie en een sterker immuunsysteem.
Voldoende beweging: wandelen, zwemmen of yoga verbetert de conditie en vermindert vermoeidheid. Regelmatig bewegen zorgt ook voor betere slaap en minder stress.
Niet roken: roken heeft een bewezen negatief effect op het beloop van MS.
Door deze keuzes te maken, kun je vermoeidheid bij MS beter onder controle houden. Bespreek met je medisch specialist wat het beste voor jou werkt.
Vaccinaties
Vaccinaties zijn belangijk voor mensen met MS om infectieziekten te voorkomen. De meeste vaccinaties, zoals de griepprik en de coronavaccinatie zijn veilig en worden door de landelijke MS werkgroep geadviseerd aan alle patiënten met MS. Overleg met de neuroloog of verpleegkundig specialist voordat je ze ontvangt, vooral als je al behandelingen krijgt die het immuunsysteem onderdrukken.
Voordat je start met MS-medicatie, wordt geadviseerd om het volledige Rijksvaccinatieprogramma te voltooien.
Ook worden mensen met MS geadviseerd zich te laten vaccineren tegen pneumokokken en varicella-zoster virus (VZV). Pneumokokkenvaccinatie helpt beschermen tegen longontsteking en andere infecties die door pneumokokkenbacteriën worden veroorzaakt. De vaccinatie tegen het varicella-zoster virus (VZV) beschermt tegen gordelroos, een pijnlijke huiduitslag die vaker voorkomt bij mensen met een verzwakt immuunsysteem.
Voor reizen naar gebieden met specifieke vaccinatievereisten, is het raadzaam om je reisplannen met je neuroloog of verpleegkundig specialist te bespreken. Plan vaccinaties ruim van tevoren en vermijd levend-verzwakte vaccins, zoals het vaccin tegen gele koorts, wanneer je immuunsysteem onderdrukt is. Bespreek ook voorafgaand aan het starten van MS-medicatie (reis)vaccinaties met je zorgverlener om mogelijke bijwerkingen te bespreken.