Wanneer is een stoma nodig?
Een stoma wordt aangelegd als ontlasting of urine het lichaam niet meer op de natuurlijke manier kan verlaten. Dit gebeurt alleen als dit medisch noodzakelijk is. De arts en stomaverpleegkundige bespreken zorgvuldig of een stoma in jouw situatie nodig is.
Een stoma kan om verschillende medische redenen nodig zijn. Soms is een stoma bedoeld om een deel van de darm rust te geven, zodat het goed kan genezen. In andere situaties is het niet mogelijk of te risicovol om de darm weer aan elkaar te verbinden. Welke reden geldt, hangt af van je situatie.
Situaties waarin een stoma wordt aangelegd
Een arts kan in verschillende situaties besluiten om een stoma aan te leggen. Dit besluit wordt altijd zorgvuldig genomen.
Bij een darmoperatie kan de chirurg besluiten om het geopereerde deel van de darm rust te geven. Er mag dan tijdelijk geen ontlasting langs dit deel van de darm komen.
In deze situatie is een tijdelijk stoma nodig. Meestal gaat het om een dubbelloops ileostoma.
Bij een gezwel in de endeldarm kan het nodig zijn om de endeldarm en soms ook de anus te verwijderen.
Soms is het niet mogelijk of te risicovol om de resterende darmdelen weer met elkaar te verbinden. In dat geval wordt een stoma aangelegd. Dit is meestal een blijvend colostoma.
Een ernstige ontsteking van de dikke darm kan heftige klachten geven. Soms is een spoedoperatie nodig om de ontsteking te verwijderen.
Als het niet veilig is om de darmen daarna direct weer aan elkaar te hechten, kiest de chirurg voor een tijdelijk colostoma. Als het herstel goed verloopt, kan de stoma in sommige gevallen later weer worden opgeheven.
Bij aangeboren afwijkingen, zoals het ontbreken van een anus of een stoornis in de werking van de endeldarm, kan het nodig zijn om bij een pasgeboren baby een stoma aan te leggen.
Meestal gaat het om een colostoma. Deze stoma kan tijdelijk zijn.
Een lekkage van een darmnaad is een mogelijke, maar zeldzame complicatie van een darmoperatie.
Als dit gebeurt, wordt de darmnaad meestal tijdelijk uitgeschakeld. Dan is een stoma nodig om verdere schade te voorkomen. In de meeste gevallen gaat het om een tijdelijk stoma.
Bij ernstige incontinentie van ontlasting kan een stoma een oplossing zijn.
Als andere behandelingen onvoldoende helpen, kan worden gekozen voor een blijvende darmstoma.
Aandoeningen waarbij soms een stoma nodig is
Bij sommige aandoeningen kan het nodig zijn om een stoma aan te leggen. Dit hangt af van het verloop van de aandoening en het effect van de behandeling. Niet iedereen met deze aandoeningen krijgt een stoma.
Colitis ulcerosa
Colitis ulcerosa is een chronische ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm. Bij ernstige ontstekingen of complicaties kan een operatie nodig zijn. In sommige situaties wordt dan een stoma aangelegd. Dit kan tijdelijk of blijvend zijn.
Ziekte van Crohn
De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking van het maag-darmkanaal. De klachten kunnen per persoon verschillen en zijn niet altijd direct duidelijk.
Als medicijnen onvoldoende helpen of als er complicaties ontstaan, kan een operatie nodig zijn. Afhankelijk van de plaats van de operatie kan een stoma nodig zijn.
Dikkedarmkanker
Bij dikkedarmkanker is een operatie vaak onderdeel van de behandeling. Afhankelijk van de plaats van de tumor en de operatie kan het nodig zijn om een stoma aan te leggen. Dit kan tijdelijk zijn, maar soms ook blijvend.
Diverticulitis
Diverticulitis is een ontsteking van uitstulpingen in de wand van de dikke darm. Bij ernstige ontstekingen of complicaties kan een operatie nodig zijn. In sommige gevallen wordt een stoma aangelegd om de darm rust te geven. Als het herstel goed verloopt, kan de stoma later soms weer worden opgeheven.
De behandelend arts bespreekt altijd met je of in jouw situatie een stoma nodig is.
Begeleiding bij incontinentie van ontlasting
Niet altijd is een stoma nodig bij incontinentie van ontlasting. Op de stomapolikliniek is ook begeleiding mogelijk bij andere vormen van behandeling, zoals darmspoelen of het gebruik van hulpmiddelen.
De stomaverpleegkundige bespreekt samen met je welke mogelijkheden passend zijn.