Afvallen met een operatie
Soorten operaties
Een operatie die als doel heeft het gewicht te verminderen, heet bariatrische chirurgie. De ingrepen worden uitgevoerd via een kijkoperatie onder algehele narcose. Er zijn verschillende soorten operaties.
ZGT Obesitascentrum biedt vier soorten operaties:
Gastric bypass (maagverkleining in combinatie met een omleiding van de darm)
Mini gastric bypass (maagverkleining in combinatie met een omleiding van de darm)
De operaties hebben effect op je spijsvertering. In combinatie met goede leefstijlbegeleiding geeft dit de beste kans om een gezond gewicht te krijgen én te houden.
De keuze voor het soort operatie maak je samen met de chirurg. De ene ingreep is niet per definitie ‘beter’ dan de andere. Ze hebben hebben elk hun eigen voordelen en risico’s. Je kunt je eigen voorkeur aangegeven. Daarnaast kunnen er medische redenen zijn om een bepaalde procedure te adviseren. In sommige gevallen kan de gastric sleeve de enige geschikte operatie zijn. Bijvoorbeeld vanwege ontstekingsziekten in de buik, eerdere buikoperaties, medicatiegebruik of een zeer hoog BMI (>60). Een bypass-operatie is de krachtigste behandeling om bijvoorbeeld suikerziekte te genezen. Ook is het de eerste keus behandeling als je regelmatig maagzuurklachten hebt.
Daarnaast spreken we ook af wat een alternatieve keuze zou zijn. Het kan namelijk zo zijn dat het uitvoeren van de ingreep van jouw eerste keus niet mogelijk blijkt tijdens de operatie. Een voorbeeld daarvan is dat de dunne darm vanwege het overgewicht niet bij de maag te brengen is.
Voor- en nadelen van een operatie
Je valt af, gemiddeld 30% van het totale gewicht.
Je kunt beter bewegen.
Je krijgt minder hongergevoel en meer energie.
Aantoonbaar betere kwaliteit van leven.
Het geeft de beste kans op een blijvend gezond gewicht.
Veel gezondheidswinst (genezing of verbetering van diabetes type 2, lagere bloeddruk, minder slaapapneu).
Minder snurken.
Intensieve begeleiding door diëtist en eventueel psycholoog.
Gebruik van leefstijlapp Vivica.
De maagverkleining is in principe blijvend.
Herstel na operatie.
Mogelijke complicaties.
Kans op dumping (te snelle maaglediging).
Levenslang multivitamines slikken.
Huidoverschot (niet bij iedereen).
Wat levert een maag verkleinende operatie mij op?
De operatie helpt je afvallen in de eerste 1,5-2 jaar. In de meeste gevallen blijft er een lichte mate van overgewicht bestaan, maar er is sprake van een gezonder gewicht en vermindering van aan overgewicht gerelateerde ziekten. Na de operatie is het noodzakelijk dat je de leefstijladviezen volgt om een langdurig gezonder gewicht te houden.
Je hebt minder last van ziektes en aandoeningen door overgewicht:
Suikerziekte: 98% verbetering/82% genezing
Hoge bloeddruk: 69% genezing
Slaapapneu: 63% genezing
Astma: 50% minder exacerbaties 54% gestopt met medicatie
Niet alcoholische leververvetting: 90% vermindering
Zuurbranden: 72% genezing
Urine-incontinentie: 44% genezing
Artrose: 41% geen klachten meer
Verbeterde kwaliteit van leven: 95% van de patiënten
Mogelijke problemen na een operatie
Naast de mogelijke problemen die per specifieke operatietechniek kunnen ontstaan zijn er een aantal algemene problemen die kunnen optreden. Deze problemen kunnen vlak na een operatie, maar ook op de langere termijn.
Darm niet op gang komen
De darmen moeten na de operatie weer op gang komen. Het is belangrijk om kort na de operatie het eten en drinken weer op te pakken. Hiermee stimuleer je de bewegingen in de darm en het op gang komen van de darmen. Je krijgt na de operatie medicijnen mee die ondersteunen in het op gang komen van de darmen.
Duizeligheid
Na de operatie kan je duizelig of draaierig zijn. Dit kan te maken hebben met een (nog) te lage voedingsinname en met het dalen van de bloeddruk bij gewichtsafname. Vaak helpt het om bij een te lage voedingsinname te werken aan een betere balans in de voeding. Bij duizeligheid ten gevolge van een lage bloeddruk kan extra zout worden gebruikt. Als je bloeddrukmedicatie gebruikt, kan deze mogelijk (in overleg) afgebouwd worden.
Longontsteking
Het is belangrijk om snel in beweging te komen na de operatie. Hiermee verklein je het risico op het ontwikkelen van een longontsteking. Als een longontsteking zich ontwikkelt, dan kun je last hebben van overmatig hoesten, kortademigheid, vies sputum (slijm uit de longen) en soms ook koorts of rillingen.
Naadlekkage
Tijdens de operatie maakt de chirurg nieuwe verbindingen. Bijvoorbeeld de verbinding tussen de nieuwe maag en de dunne darm. Zo’n verbinding kan gaan lekken. Hierbij lekken er spijsverteringssappen in de buikholte. Lekkages ontstaan voornamelijk in de eerst week na de operatie. De kans op lekkage is gelukkig klein: minder dan 2%. Kenmerken van een lekkage zijn pijn in de buurt van de maag of linker bovenbuik en soms een hele snelle hartslag of koorts. Om de lekkage te verhelpen, is een nieuwe operatie nodig.
Nabloeding
De kans dat je een nabloeding krijgt, is heel klein (kleiner dan 2%). Bij een nabloeding is het vaak noodzakelijk om een nieuwe operatie uit te voeren om de bloeding te stoppen. Kenmerken van een nabloeding zijn duizeligheid, snelle hartslag, transpireren, algehele flauwte, donkere ontlasting en een blauw-rode verkleuring rondom de wond.
Passageklachten
Kort na de operatie kan de aansluiting op de maag nog wat opgezwollen zijn. Daardoor kan de doorgang van je nieuwe, kleine maag naar de dunne darm wat vernauwen en kan je gaan overgeven. Dit wordt na een aantal dagen steeds minder. Blijf je klachten houden? Dan onderzoeken we hoe dit komt. Meestal met een röntgenfoto, soms met een kijkonderzoek. Als het nodig is, maakt de arts de vernauwing wijder.
Trombose
Een trombose is een bloedpropje in één van de aderen. Het kan overal voorkomen, maar het komt na een operatie het meest voor in één van de benen. Het is een complicatie die heel weinig voorkomt. Om het risico te verminderen, krijg je medicijnen toegediend. Ook is het belangrijk dat je elke dag beweegt, zelfs als dit wat lastiger gaat.
Wondinfectie
Er kan een wondinfectie ontstaan, gelukkig is de kans hierop klein. In principe wordt de operatie uitgevoerd door middel van 5 kleine sneetjes. Toch kunnen deze ontstoken raken. Een ontstoken wond kenmerkt zich in roodheid, vieze uitloop van vocht (vaak pus) en koorts of rillingen.
Duizeligheid
Na de operatie kan je duizelig of draaierig zijn, dit kan te maken hebben met een te lage voedingsinname en met het zakken van de bloeddruk bij gewichtsafname. Vaak helpt het om bij een te lage voedingsinname te werken aan de balans in de voeding. Bij duizeligheid ten gevolge van een lage bloeddruk kan extra zout worden gebruikt. Als je bloeddrukmedicatie gebruikt, kan deze mogelijk (in overleg) afgebouwd worden.
Galstenen
Je valt na de operatie snel af. Hierdoor heb je meer risico op vorming van galstenen. 1 op de 6 mensen die een maagverkleinende operatie heeft gehad, krijgt last van galsteenkolieken en heeft op termijn een galblaasoperatie nodig.
Gewichtstoename
Om gewichtstoename te voorkomen is het van belang bewuste keuzes te blijven maken en te zorgen voor een volwaardige voeding met meerdere kleine maaltijdmomenten per dag. Ook is het belangrijk te blijven bewegen om het gewicht stabiel te kunnen houden en gezondheidsproblemen te voorkomen.
Haaruitval
Door de hormonale verandering kun je last krijgen van haaruitval. De ene persoon ondervindt hier veel hinder van en de ander heeft er nauwelijks last van. Na verloop van tijd groeit je haar weer aan. Vitamines en shampoos die zeggen bij te dragen aan het verminderen van haaruitval zijn niet effectief en kosten veel geld. Extra vitamines kunnen bovendien te hoge vitamine B6-waarden geven, waardoor klachten kunnen ontstaan.
Voedselintoleranties
Het komt regelmatig voor dat bepaalde voeding of drinken niet meer wordt verdragen na een operatie. Intoleranties voor brood, water en pasta’s komen regelmatig voor. Ook kan het zijn dat er een intolerantie voor lactose ontstaat. De diëtist kan je hierin adviseren.
Als een product de ene keer goed gaat en de andere keer niet, gaat het vaak niet om een intolerantie maar heeft het vaak te maken met ‘eetgedrag’ (te snel, te veel, te lang niet eten etc.).
Misselijkheid en vastlopers
Na een operatie moet je opnieuw leren eten. Onder begeleiding van de diëtist leer je om 6 tot 10 keer per dag kleine porties te eten. Je kunt misselijk worden, snel een vol gevoel hebben of het gevoel hebben dat het eten niet zakt (vastloper) als er te weinig eetmomenten zijn (advies: iedere 1,5 -2 uur iets kleins eten), je te weinig drinkt, je drinkt tijdens het eten of wanneer je stress ervaart.
Verandering van ontlasting
Na een (mini-)gastric bypass-operatie krijgt je ontlasting vaak een andere vorm, het kan frequenter komen en het dient zich vaak met stoom en kokend water aan. Ook wordt de geur vaak sterker en de kleur anders (lichtbruin, grijs, groen, geel).
Vitaminetekorten
Ja kan bepaalde vitamines niet meer goed opnemen bij alle operaties. Ook zijn de hoeveelheden per maaltijd kleiner. Hierdoor krijg je van sommige vitaminen te weinig binnen. Het is dus belangrijk dat je levenslang extra vitamines slikt. Deze tabletten, capsules of kauwtabletten worden speciaal gemaakt voor mensen met een maagverkleinende operatie en dienen zelf aangeschaft en bekostigd te worden.
Vermoeidheid
De eerste tijd na je operatie kan je sneller moe zijn. Door de operatie én omdat je minder eet en afvalt. Als langere tijd na een operatie vermoeidheid blijft bestaan hebben deze vaak te maken met onbalans in voeding. Het is dan mogelijk om bij een optionele bijeenkomst van de diëtist je eetpatroon te bespreken. In sommige gevallen zijn vermoeidheidsklachten te verklaren vanuit tekorten in vitamines of mineralen.
Wanneer kom je in aanmerking voor een operatie?
Onderstaand is een overzicht van voorwaarden om in aanmerking te kunnen komen voor een operatie.
een BMI hoger dan 40 kg/m²
een BMI hoger dan 35 kg/m² met aan overgewicht gerelateerde ziekte, zoals:
medicijnen behandelde bloeddruk
suikerziekte of een voorstadium van suikerziekte
slaapapneu
aangetoonde zuurbranden (refluxziekte) of aangetoonde gewrichtsslijtage van de knieën, heupen of lage rug
leeftijd ≥ 18 jaar
voldoende kennis over gezonde voeding en beweging en je hebt redelijke pogingen ondernomen om gewichtsverlies te bereiken
het vermogen om de risico’s en de inzet van de operatie te begrijpen
de wil om de leefstijl te veranderen
er is een jaar geen sprake van verslavingproblematiek, er is op dit moment geen eetstoornis of andere ernstige psychiatrische stoornis
voldoende beheersing van de Nederlandse taal: goede communicatie is noodzakelijk om de behandeling en begeleiding uit te voeren
geen verwachte zwangerschap in het komende jaar
Er is een aantal aan obesitas gerelateerde ziekten waarbij het positieve effect van fors gewichtsverlies groot is of aangetoond is, zoals PCOS, longproblematiek of cardiale problematiek. Een voorwaarde hierbij is een schriftelijk advies vanuit de behandelend specialist dat gewichtsafname waarschijnlijk tot belangrijke verbetering van de ziekte zal leiden.
Traject operatie: in 7 stappen naar een gezonder gewicht
Hieronder zie je het operatietraject in 7 stappen. In elke stap lees je wat je kunt verwachten, van de verwijzing tot en met de nazorg. Zo krijg je een duidelijk overzicht van het hele traject.
Vanaf 1 september 2026 werken we volgens een nieuwe werkwijze. Hieronder lees je zowel de nieuwe als de oude werkwijze. Als er voor jou al een afspraak bij de verpleegkundig specialist en de diëtist gepland staat, dan val je in principe nog onder de ‘oude werkwijze’.
Oude werkwijze
Aan de hand van de verwijzing beoordelen wij of je een uitnodiging kunt krijgen. Het komt voor dat we je eerst een algemene vragenlijst sturen om aanvullende informatie te krijgen.
Je krijgt eerst een afspraak met een medisch of verpleegkundig specialist en een diëtist.
Als je de informatie op onze site over de verschillende behandelmogelijkheden nog niet hebt gelezen, adviseren wij je dit alsnog te doen voordat je op je afspraak verschijnt.
Nadat je de gesprekken met de medisch of verpleegkundig specialist en diëtist hebt gehad, wordt een afspraak met de psycholoog gepland.
Uit de screening blijkt welke aanpak voor jou het meest geschikt is. Iedere discipline beoordeelt of je voldoet aan de voorwaarden voor een operatie. De screeningsgesprekken duren los van elkaar 30 tot maximaal 60 minuten.
Houd er rekening mee dat er extra gesprekken gepland kunnen worden. Het kan ook zijn dat je eerst extra begeleiding krijgt als voorbereiding op een operatie.
In het multidisciplinair overleg bespreken we je situatie. Je krijgt hiervan per mail of telefonisch een terugkoppeling. Ook de verwijzend arts krijgt een terugkoppeling van het MDO.
In de voorbereidingsfase op de operatie worden verschillende afspraken voor je gepland.
Een groepsafspraak met de obesitasverpleegkundige
Tijdens deze afspraak krijg je voorlichting over de mogelijkheden in het operatietraject.
Tijdens het traject krijg je in deze app alle informatie die je nodig hebt. Voor de afspraak moet je de eerste module ‘Hoe je zelf invulling geeft aan je zorgtraject’ hebben doorlopen. Op vaste momenten in het traject krijg je verschillende modules aangeboden. Je bent zelf verantwoordelijk voor het doorlopen van de modules. Op bepaalde momenten in het traject is het doorlopen van de modules verplicht, om verder te kunnen met het traject.
Tijdens deze afspraak krijg je ook materialen van ons, die je nodig hebt voor de ontlastingstest die je moet inleveren.
Afspraak chirurg
Nadat je module 2 ‘Operatietechnieken en mogelijke gevolgen’ hebt gevolgd (verplicht), beslis je samen met de chirurg de eerste keuze van de operatietechniek en wordt eventueel nog een andere keuze besproken.
Het kan zijn dat de chirurg extra onderzoeken van de maag of galblaas aanvraagt. Als je bloedverdunnende medicijnen gebruikt, bepaalt de chirurg of je deze tijdens en na de operatie kunt doorgebruiken. De chirurg zorgt er ook voor dat je op de wachtlijst voor de operatie wordt geplaatst.
Afspraken anesthesie: pre-operatieve screening (POS)
De informatie over je gezondheid, medicatie, allergieën en eerdere operaties die wordt verzameld tijdens de preoperatieve screening, is belangrijk om een verdoving veilig te laten verlopen. Het kan nodig zijn om verder onderzoek van je hart, longen, luchtwegen of bloedwaarden te laten doen. Je krijgt hiervoor afspraken met de apothekersassistente, de POS-verpleegkundige en de POS-arts.
De operaties zijn in ZGT locatie Almelo. Meestal kun je de dag na de operatie naar huis. Voordat je naar huis gaat, geeft een apothekersassistent informatie over de medicijnen die je moet gebruiken.
Soms kan de operatie in de vorm van een dagbehandeling plaatsvinden. Als dit voor jou mogelijk is, dan hoor je dit van ons.
Rondom de operatie zijn er verschillende digitale modules belangrijk voor jou.
Na de ingreep sta je nog 5 jaar onder behandeling van ZGT Obesitascentrum. Wat kun je in deze periode van ons verwachten?
Tijdens het nazorgtraject zetten we op vaste momenten digitale modules voor je klaar in de app Vivica. Hierin kun je ook alle informatie terugvinden die voor jou belangrijk is.
Een telefonische afspraak met een bariatrisch chirurg, ongeveer 7 weken na de operatie. De verpleegkundige belt je in de eerste weken na de operatie om te vragen hoe het met je gaat en hoe de afgelopen weken zijn gegaan. Zij zorgt dat de vervolgafspraken door het secretariaat gepland worden.
Er zijn 3 groepsafspraken met de diëtist, ongeveer 4 weken, 3 maanden en 8 maanden na de operatie. Deze afspraken worden voor je gepland.
Afspraken met de medisch of verpleegkundig specialist, ongeveer 4 maanden na de operatie. Daarna jaarlijkse afspraken t/m 5 jaar na de operatie. Bij gebruik van medicijnen voor bloeddruk en suikerziekte wordt meestal een extra afspraak gepland, ongeveer 4 weken na de operatie.
De mogelijkheid om mee te doen aan extra groepsafspraken met een diëtist, een psycholoog en een fysiotherapeut. Soms is individueel contact ook mogelijk.
Na vijf jaar wordt de zorg overgedragen aan je huisarts.
Nieuwe werkwijze
Een verwijzing van een huisarts of medisch specialist is noodzakelijk.
Als er sprake is van een complete verwijzing, is de eerste stap in het traject het invullen van een digitale vragenlijst. Deze vragenlijst kun je invullen via MijnZGT. Met de antwoorden beoordeelt ons team of er mogelijk wordt voldaan aan de voorwaarden voor de behandeling.
Op basis van jouw antwoorden maken wij een eerste beoordeling. Blijkt uit jouw antwoorden dat je naar verwachting aan de voorwaarden voldoet? Dan plannen wij de screeningsafspraken voor je in.
Het kan zijn dat er op basis van de ingevulde vragenlijst extra begeleiding bij een diëtist in jouw eigen omgeving wordt geadviseerd. Wij adviseren dit dan alvast op te pakken.
Blijkt uit de ingevulde vragenlijst dat er naar verwachting aan de voorwaarden wordt voldaan, dan worden voor jou de volgende afspraken ingepland:
een screeningsafspraak met een medisch of verpleegkundig specialist;
een screeningsafspraak met een diëtist;
een screeningsafspraak met een psycholoog;
onder voorbehoud: een informatiebijeenkomst bij de obesitasverpleegkundige;
onder voorbehoud: een afspraak bij de chirurg.
De screeningsafspraken duren samen ongeveer 3 uur. Uit deze screening blijkt vervolgens welke aanpak voor jou het meest geschikt is. Iedere discipline beoordeelt afzonderlijk of je voldoet aan de voorwaarden voor een operatie.
Houd er rekening mee dat er extra gesprekken gepland kunnen worden of dat je extra begeleiding krijgt als voorbereiding op een operatie.
In het multidisciplinair overleg na de screeningsafspraken bespreken wij je situatie. Je krijgt hierover per mail of telefonisch een terugkoppeling. Ook de verwijzend arts krijgt een terugkoppeling van het MDO.
Als je akkoord bent, kunnen de voorlopige afspraken die je al hebt ontvangen doorgaan: de informatiebijeenkomst met de obesitasverpleegkundige en de afspraak met de chirurg.
Als je (nog) niet akkoord bent, vervallen deze voorlopige afspraken eerst en bespreken we het plan van aanpak met je.
In de voorbereidingsfase op de operatie worden verschillende afspraken voor je gepland.
Informatiebijeenkomst bij de obesitasverpleegkundige
Tijdens deze afspraak krijg je voorlichting over de mogelijkheden in het operatietraject. Tijdens het traject krijg je in deze app alle informatie die je nodig hebt. Voor de afspraak moet je de eerste module ‘Hoe je zelf invulling geeft aan je zorgtraject’ hebben doorlopen. Op vaste momenten in het traject krijg je verschillende modules aangeboden. Je bent zelf verantwoordelijk voor het doorlopen van de modules. Op bepaalde momenten in het traject is het doorlopen van de modules verplicht om verder te kunnen met het traject.
Tijdens deze afspraak krijg je ook materialen van ons die je nodig hebt voor de ontlastingstest die je moet inleveren.
Afspraak chirurg
Nadat je module 2 ‘Operatietechnieken en mogelijke gevolgen’ hebt gevolgd (verplicht), beslis je samen met de chirurg over de eerste keuze van de operatietechniek. Eventueel bespreken jullie nog een andere keuze.
Het kan zijn dat de chirurg extra onderzoeken van de maag of galblaas aanvraagt. Als je bloedverdunnende medicijnen gebruikt, bepaalt de chirurg of je deze tijdens en na de operatie kunt blijven gebruiken. De chirurg zorgt er ook voor dat je op de wachtlijst voor de operatie wordt geplaatst.
Afspraken anesthesie: pre-operatieve screening (POS)
Voordat de afspraken bij de anesthesie worden gepland, moet je opnieuw een digitale vragenlijst invullen via MijnZGT.
De informatie over je gezondheid, medicatie, allergieën en eerdere operaties die tijdens de preoperatieve screening wordt verzameld, is belangrijk om een verdoving veilig te laten verlopen. Het kan nodig zijn om verder onderzoek van je hart, longen, luchtwegen of bloedwaarden te laten doen. Je krijgt hiervoor afspraken met de apothekersassistente, de POS-verpleegkundige en de POS-arts.
De operaties zijn in ZGT locatie Almelo. Meestal kun je de dag na de operatie naar huis. Voordat je naar huis gaat, geeft een apothekersassistent informatie over de medicijnen die je moet gebruiken.
Soms kan de operatie als dagbehandeling plaatsvinden. Als dit voor jou mogelijk is, hoor je dit van ons.
Rondom de operatie zijn er verschillende digitale modules belangrijk voor je.
Na de ingreep sta je nog 5 jaar onder behandeling van ZGT Obesitascentrum. Wat kun je in deze periode van ons verwachten?
Tijdens het nazorgtraject zetten we op vaste momenten digitale modules voor je klaar in de app Vivica. Hierin kun je ook alle informatie terugvinden die voor jou belangrijk is.
Je hebt ongeveer 7 weken na de operatie een telefonische afspraak met een bariatrisch chirurg. De verpleegkundige belt je in de eerste weken na de operatie om te vragen hoe het met je gaat en hoe de afgelopen weken zijn gegaan. Zij zorgt ervoor dat het secretariaat de vervolgafspraken voor je plant.
Je hebt 3 groepsafspraken met de diëtist, ongeveer 4 weken, 3 maanden en 8 maanden na de operatie. Deze afspraken worden voor je gepland.
Je hebt ongeveer 4 maanden na de operatie een afspraak met de medisch of verpleegkundig specialist. Daarna heb je jaarlijks een afspraak tot en met 5 jaar na de operatie. Gebruik je medicijnen voor je bloeddruk of suikerziekte? Dan wordt meestal ongeveer 4 weken na de operatie een extra afspraak gepland.
Je kunt meedoen aan extra groepsafspraken met een diëtist, een psycholoog en een fysiotherapeut. Soms is individueel contact ook mogelijk.
Na vijf jaar wordt de zorg overgedragen aan je huisarts.