Ik ben zwanger
Zwanger zijn betekent dat er controles, onderzoeken en keuzes op je afkomen. De zwangerschapszorg bij ZGT is ingericht om jou en je partner medisch verantwoord en zorgvuldig te begeleiden tijdens de hele zwangerschap
Zwangerschapscontroles
De begeleiding start meestal bij je eigen verloskundige. Tijdens een intake wordt beoordeeld of de controles bij de verloskundige kunnen blijven of dat er sprake is van een medische indicatie.
Bij een medische indicatie vinden de zwangerschapscontroles plaats op de polikliniek Verloskunde van ZGT. Voor de eerste afspraak vul je via MijnZGT een intakelijst in.
Tijdens het eerste bezoek bespreekt de klinisch verloskundige, physician assistant of gynaecoloog onder andere:
je algemene gezondheid
eerdere zwangerschappen
medische aandoeningen
medicijngebruik
familiegeschiedenis
Op basis hiervan wordt beoordeeld of er risico’s zijn en welke onderzoeken nodig zijn. In sommige gevallen krijg je uitleg over het gebruik van acetylsalicylzuur (Ascal®) tijdens de zwangerschap.
Vervolgafspraken en screening
Na de eerste afspraak worden vervolgafspraken ingepland, zoals een echo of laboratoriumonderzoek.
Er kan ook een afspraak worden gemaakt voor het counselingsspreekuur. Hierbij krijg je informatie over prenatale screening, zoals de NIPT, de 13-weken echo en de 20-weken echo. Deze onderzoeken zijn niet verplicht. Het is belangrijk dat je een bewuste keuze maakt, omdat uitslagen soms moeilijke beslissingen met zich mee kunnen brengen.
Bij de NIPT wordt in het bloed van de moeder onderzocht of er aanwijzingen zijn voor Downsyndroom, Edwards syndroom of Patau syndroom. De uitslag geeft geen zekerheid, maar een inschatting van het risico.
De 13- en 20-weken echo duren langer dan gewone vervolgafspraken. Tijdens deze echo’s wordt je baby uitgebreid onderzocht. De echoscopist bekijkt onder andere het hart, de hersenen, de nieren, de maag, de buikwand, de rug, de blaas, de armen en benen, de botten en de schedel.
Deze echo’s zijn bedoeld om de gezondheid van je baby te beoordelen en niet om het geslacht vast te stellen. Soms is het geslacht zichtbaar, maar dat lukt niet altijd.
Bij elke zwangerschap bestaat een kans van 3 tot 5 procent op een aangeboren afwijking. Als er bij screening een verhoogd risico wordt gezien, kan vervolgonderzoek nodig zijn, zoals een vlokkentest, vruchtwaterpunctie of geavanceerd echo-onderzoek.
Deze onderzoeken brengen risico’s met zich mee en worden alleen aangeboden als er een verhoogd risico is op een ernstige afwijking. Voor dit onderzoek word je verwezen naar een ander ziekenhuis.
TOPOP – extra zorg bij psychische klachten
TOPOP staat voor Twents overleg psychiatrie, obstetrie en pediatrie. Dit samenwerkingsverband is er voor vrouwen met een kinderwens of zwangerschap bij wie sprake is van psychische klachten en/of gebruik van psychofarmaca, nu of in het verleden.
Na verwijzing door de huisarts of medisch specialist kunnen vrouwen worden aangemeld bij de gynaecoloog en/of psychiater. Elke twee weken vindt multidisciplinair overleg plaats. Hierbij worden klachten, risico’s en behandelopties besproken en wordt gezamenlijk beleid bepaald.
Het doel is om gezondheidsrisico’s voor moeder en baby zoveel mogelijk te beperken. In sommige situaties wordt opname geadviseerd, tijdens de zwangerschap op de PAAZ of na de bevalling samen met het kindje op de Moeder-Baby Unit.
Download folder: Uitleg over TOPOP op de polikliniek (PDF)
Spoed tijdens de zwangerschap
Als de zwangerschap anders verloopt dan verwacht, kan verwijzing plaatsvinden naar de Spoedpoli Verloskunde via de eigen verloskundige of huisarts.
De afspraak kan worden gecombineerd met een CTG (hartfilmpje van de baby), een echo of bloedonderzoek. Na het consult wordt beoordeeld of de controles weer bij de eigen verloskundige plaatsvinden of dat ZGT deze (tijdelijk) overneemt.
Zwangerschapscomplicaties
De meeste zwangerschappen verlopen gezond. Soms ontstaan complicaties die invloed hebben op de gezondheid van de moeder of de baby. In dat geval is extra controle of behandeling nodig.
Een miskraam is het verlies van een niet-levensvatbare zwangerschap. Vaginaal bloedverlies is vaak het eerste teken, maar bloedverlies betekent niet altijd dat er een miskraam volgt.
Download folder: Miskraam (PDF)
Een tweeling of drieling is geen complicatie, maar vraagt wel extra controles. Bij een meerlingzwangerschap kom je onder controle bij de gynaecoloog.
Download folder: Meerlingenzwangerschap (PDF)
Bloedverlies kan verschillende oorzaken hebben. Bij veel bloedverlies of bloedverlies na zestien weken zwangerschap is direct contact belangrijk.
Bij langdurige en hevige misselijkheid en braken kan sprake zijn van hyperemesis gravidarum. Dit kan leiden tot een tekort aan vocht en voedingsstoffen.
Download folder: Voedingsadviezen bij zwangerschapsbraken (Hyperemesis Gravidarum) (PDF)
Download folder: Zwangerschapsbraken (PDF)
Beluister podcast: Zwangerschapsmisselijkheid en hyperemesis gravidarum
Als je baby te klein is voor de zwangerschapsduur, volgen extra controles voor jou en je baby.
Download folder: Foetale groeirestrictie (PDF)
Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap kan leiden tot complicaties zoals pre-eclampsie of het HELLP-syndroom.
Download folder: Hoge bloeddruk in de zwangerschap (PDF)
Download folder: Pre-eclampsie en het HELLP-syndroom (PDF)
Bij een verhoogd suikergehalte in het bloed kan insuline nodig zijn. Dit is een reden om onder begeleiding van een gynaecoloog in ZGT te bevallen.
Download folder: Zwangerschapsdiabetes (PDF)
Jeuk kan worden veroorzaakt door zwangerschapscholestase. Hiervoor wordt bloedonderzoek ingezet.
In sommige gevallen kondigt de bevalling zich vroegtijdig aan, vóór 37 weken zwangerschap.
Download folder: Vroegtijdige weeën en dreigende vroeggeboorte (PDF)
Deze bacterie kan tijdens de bevalling risico’s geven voor de baby. Tijdige herkenning is belangrijk.
Download folder: Groep-B- streptokokken en zwangerschap (PDF)
Bij placenta previa ligt de placenta te laag in de baarmoeder, wat bloedingen en complicaties kan veroorzaken.
Download folder: Placenta previa (laagliggende placenta) (PDF)
Als de vliezen zijn gebroken zonder dat de weeën starten, ontstaat een verhoogd risico op infecties.
Download folder: (Langdurig) gebroken vliezen (PDF)
Ligt de baby met de billen naar beneden, dan kan geprobeerd worden de baby uitwendig te draaien.
Download folder: Een stuitligging (PDF)
Opname tijdens de zwangerschap
Bij complicaties kan opname in het ziekenhuis nodig zijn om jou en je baby goed te volgen. Opname vindt plaats op de afdeling Moeder & Kind.
Hier werkt een gespecialiseerd team van verpleegkundigen, verloskundigen en gynaecologen. Op basis van de onderzoeken en hoe je je voelt, bepaalt de gynaecoloog wanneer je weer naar huis mag. Overnachten van de partner is hierbij niet mogelijk.